واکاوی اثرات جهانی‌شدن بر هویت اجتماعی روستاییان (مطالعه موردی: روستاهای شهرستان زابل)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه جغرافیا، دانشگاه زابل، ایران.

2 کارشناس‌ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی‌ روستایی، دانشگاه زابل، ایران

3 سیستان و بلوچستان - شهرستان زابل - میدان جهاد - دانشکده ادبیات و علوم انسانی - گروه جغرافیا - دکتر صادق اصغری لفمجانی

چکیده

جهانی‌شدن تأثیرات بسیار عمیقی بر فرهنگ‌ها و هویت‌های ملی و محلی دارد. در این راستا، اثرات کلی جهانی‌شدن بر هویت‌ها، بیش از آنکه شکل هماهنگ‌کننده بین هویت‌ها و فرهنگ‌های مختلف را در پی داشته باشد، بی‌ثبات کننده آن است. این پژوهش با هدف بررسی تأثیرات جهانی‌شدن بر هویت اجتماعی (محلی و ایرانی) در روستاهای شهرستان زابل انجام شد. مطالعه حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی بوده است که با روش ترکیبی (پیمایشی و اسنادی) اجرا گردید. جامعه آماری پژوهش شامل دو گروه بود. گروه نخست، خبرگان محلی شامل اعضای شوراهای اسلامی، ریش‌سفیدان و افراد آگاه ساکن در روستاها بودند که از هر یک از روستاهای نمونه، سه نفر به‌صورت هدفمند برای تکمیل پرسشنامه روستا انتخاب شدند. گروه دوم شامل جوانان و سرپرستان خانوارهای ساکن در 23 روستای دارای بیش از 50 خانوار شهرستان زابل بود که حجم نمونه آن‌ها بر اساس فرمول کوکران 351 نفر تعیین و به روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه محقق‌ساخته (با پایایی برابر با 82/0) جمع‌آوری گردید و برای تجزیه‌وتحلیل اطلاعات از روش‌های آمار توصیفی و استنباطی، مدل VIKOR و نرم‌افزارهای ArcGIS و SPSS استفاده‌شده است. یافته‌ها نشان داد که جهانی‌شدن بیشترین تأثیر را بر هویت محلی داشته است (β=0.185, p<0.01). در این راستا، روستاهای ژاله‌ای (Q=0.886) و کرباسک (Q=0.876) دارای بالاترین سطح اثرپذیری بوده‌اند. همچنین شاخص‌های "کمرنگ شدن باورهای بومی" (16/0±68/4) و " تغییر ظاهر جوانان" (21/0±45/4) بیشترین میانگین را کسب کردند. از طرف دیگر، با سطح اطمینان 99 درصد، تفاوت معناداری بین اثرات جهانی‌شدن در دهستان‌های مختلف مشاهده شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Analyzing the effects of globalization on the social identity of villagers (Case study: villages in Zabol County)

نویسندگان [English]

  • Fatemah , Sheikh 1
  • Mohammad Pirani 2
  • Sadegh Asghari Lafmejani 3
1 Department of Geography, University of Zabol, Iran
2 Department of Geography, University of Zabol, Iran
3 عضو هیات علمی دانشگاه
چکیده [English]

Globalization has profound effects on national and local cultures and identities. In this regard, the overall effects of globalization on identities are destabilizing rather than harmonizing different identities and cultures. This study aimed to investigate the effects of globalization on social identity (local and Iranian) in the villages of Zabol County. The present study was descriptive-analytical and was conducted using a mixed method (survey and documentary). The statistical population of the study consisted of two groups. The first group included local experts comprising members of village councils, village elders, and knowledgeable local residents, from whom three individuals were purposively selected from each sample village to complete the village questionnaire. The second group consisted of rural youth and heads of households living in 23 sample villages with more than 50 households in Zabol County. Based on Cochran’s formula, a sample size of 351 respondents was determined and selected through stratified random sampling. Data were collected using a researcher-made questionnaire (with a reliability of 0.82), and descriptive and inferential statistical methods, the VIKOR model, ArcGIS software and SPSS were used to analyze the information. The findings showed that globalization had the greatest impact on local identity (β=0.185, p<0.01). In this regard, the villages of Zhale'e (Q=0.886) and Karbasek (Q=0.876) had the highest level of impact. Also, the indicators of "fading of indigenous beliefs" (4.68±0.16) and "change in the appearance of youth" (4.45±0.21) obtained the highest average.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Globalization
  • Local Identity
  • Iranian Identity
  • Spatial Analysis

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 31 تیر 1405
  • تاریخ دریافت: 15 آبان 1404
  • تاریخ بازنگری: 11 تیر 1405
  • تاریخ پذیرش: 31 تیر 1405