نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

3 گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

چکیده

درک توسعه فضایی سیستم های شهری همچنان یک موضوع پیچیده و بحث برانگیز است. رشد فیزیکی شهرها الگوهای فضایی متفاوتی را ایجاد می‌کند، که منجر به ایجاد اثرات اقتصادی، اجتماعی و اکولوژیکی می‌شود، نحوه گسترش شهرها و در پی آن اتخاذ سیاست متراکم سازی، مقوله تراکم را به عنوان یکی از مهمترین مولّفه های تعیین کننده ساختار شهری مطرح نموده است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و مدل سازی عوامل تأثیر گذار در تراکم ساختمانی شهر همدان است. پژوهش حاضر با نگرش توصیفی- اکتشافی و پیمایشی، تغییرات انواع تراکم و تحولات فضایی آن ها را در سطح محله های شهر همدان مورد تحلیل قرار داده است. طبق نتایج تمرکز فضایی تراکم های مسکونی و جمعیت به صورت لکه هایی پراکنده در سطح شهر به ویژه در نیمه غربی و جنوب شرقی دیده می شوند. الگوی تمرکز فضایی تراکم ساختمانی در شهر همدان خوشه ای بوده که بیشتر به صورت نیم حلقه در حاشیه جنوبی هسته مرکزی دیده می شود. ضریب آنتروپی به دست آمده برای همه شاخص ها و متغیرها، توزیع تقریباً متوازن آنها در محله های شهر را نشان می دهد، که این تعادل در شاخص تراکم ساختمانی کمتر مشاهده می شود. ‌شیب خط نیز برای هر دو تراکم ساختمانی و جمعیتی، کاهشی بوده است، یعنی با فاصله از مرکز شهر از مقادیر آنها کاسته می شود. همچنین با استفاده از تحلیل رگرسیون وزنی جغرافیایی تأثیر هرکدام از متغیرهای مستقل در مدل سازی تراکم ساختمانی در بخش های مختلف شهر مشخص شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Spatial modeling of factors affecting building density (Case study: Hamadan)

نویسندگان [English]

  • amer nikpour 1
  • Behnaz Mohammadyari, 2
  • Mohammad Soleymani 3

1 Associate Professor, Department of Geography and Urban Planning, University of Mazandaran,Iran

2 MA Graduate in Geography and Urban Planning, University of Mazandaran, Babolsar, Iran

3 Ph.D. Candidate in Geography and Urban Planning, University of Mazandaran, Babolsar, Iran

چکیده [English]

Understanding the spatial development of urban systems is a complex and controversial issue. The physical growth of cities creates different spatial patterns, which lead to economic, social, and ecological effects. Has raised. The purpose of this study is to identify and model the factors affecting the building density of Hamadan. The present study has analyzed the changes in density types and their spatial changes in the neighborhoods of Hamadan with a descriptive-exploratory and survey approach. According to the results of spatial concentration, residential densities and population are seen as scattered spots in the city, especially in the western and southeastern half. The pattern of spatial concentration of building density in the city of Hamedan is a cluster that is mostly seen as a semicircle on the southern edge of the central core. The entropy coefficient obtained for all indicators and variables shows their almost balanced distribution in urban neighborhoods, which is less observed in the building density index. The slope of the line has also been decreasing for both building and population densities, ie their values are decreasing with the distance from the city center. Also, using geographical weight regression analysis, the effect of each of the independent variables in building density modeling in different parts of the city has been determined.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Spatial analysis
  • Building density
  • GWR
  • Hamadan