تحلیل دسترسی به بوستان های شهری با رویکرد عدالت فضایی (مورد مطالعه: شهر ایلام)‏

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 تهران خیایبان شهید مفتح دانشگاه خوارزمی دانشکده علوم جغرافیایی

2 دانشگاه خوارزمی تهران

3 دانشگاه خوارزمی

10.22108/sppl.2020.115754.1356

چکیده

طرح مسئله: بوستان های شهری جزئی اساسی از چشم انداز شهر بوده و وجود آنها برای سلامت زندگی شهروندان الزامی است. ‏از این رو نیل به عدالت فضایی اقتضا دارد که برنامه ریزان شهری، برخوردار ساختن شهرها از حدمتناسب از این فضاها و ‏دسترسی متوازن ساکنان به آنها را مورد توجه قرار دهند. ‏
‏ هدف: هدف این تحقیق، تحلیل بهره مندی شهر ایلام از بوستان های شهری، چگونگی توزیع این فضاها در پهنة شهر و ‏کیفیت دسترس پذیری آنهاست. ‏
روش تحقیق: تحقیق به لحاظ ماهیت کاربردی بوده و روش تحلیلی – ارزیابی دارد. داده‌های تحقیق، اسنادی بوده و مشتمل بر شیپ‌فایل‌های ‏کاربری زمین و بلوک‌های جمعیتی سرشماری سال 1395 بوده‌اند. برای تحلیل داده‌ها از پارامترهای آمار توصیفی و تکنیک ‏بافری در سیستم اطلاعات جغرافیایی استفاده شده است.‏‏
‏ نتایج: یافته ها نشان دادند که 2 درصد پهنة شهری ایلام تحت کاربری بوستان قرار داشته و سرانه بوستان ها در آن 5/2 متر ‏مربع است که بسیار پایین تر از سطح استانداردهای تعیین شده می باشد. همچنین توزیع این فضاها در سطح شهر متوازن نیست، ‏به طوری که تمرکز این فضاها در نیمه شمالی شهر به مراتب بیشتر از جنوب و مرکز شهر است. در حالی که یک سوم مساحت و ‏یک سوم جمعیت شهر که عمدتاً مربوط به قسمت های جنوبی شهر هستند، در حوزه دسترس مطلوب بوستان ها قرار ندارند، در ‏پاره ای قسمت های شمال شهر، حتی تا نه حوزة دسترس، با یکدیگر همپوش هستند. اختلاف رقم سرانه دسترسی به بوستان های ‏شهری در سطح شهر تا حدود 10 برابر است. ‏
نوآوری: شاخص «سرانه دسترسی» و محاسبة آن روشی نوآورانه است که دست کم در تحقیقات داخل کشور، سابقه نداشته ‏است.‏

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of access to urban parks viewed from spatial justice (The case: Ilam city)‎

نویسندگان [English]

  • habibollah fasihi 1
  • ali shamai 2
  • Fatemeh Azarakhsh 3
2 Department of Geographical sciences, Kharazmi University
3 Kharazmi University
چکیده [English]

Problem Statement: Urban parks are an essential part of city's landscapes and their existence is ‎essential for citizen's health. The pursuit of spatial justice requires urban planners to allocate ‎sufficient amounts of these spaces for cities‏ ‏and provide equal access of all residences to the ‎parks.‎
Purpose: The purpose of this paper is to analyze availability of urban parks, distribution of these ‎spaces and accessibility of them in the city of Ilam.‎
Research Method: The research has an analytical- evaluation method‏ ‏using documentary data including GIS shape ‎files of Ilam land use and statistical blocks of 2016 population censuses. It is applied descriptive ‎statistics parameters and buffering techniques in GIS for analyzing the data.‎
Results: Findings showed that in terms of coverage and per capita urban parks, Ilam is much ‎lower than Iranian standards so that only 2% of surface area is covered of parks and per capita ‎urban park is only 2-5 m2.‎‏ ‏Also, there are many disparities in urban park distributions in the study ‎area so that in the northern half of the city these spaces are more concentrated than the south and ‎center parts. While one-third of the area and one-third of the city's population are not in the ‎coverage area of parks, they are overlapping in some northern parts to even nine coverage areas. ‎The index of “per capita access to parks” differ from 0 to 9.23 m2 and indicate disparities in the ‎study area. ‎
Innovation: The index of “per capita access” in analyzing accessibility is a new method that it has ‎not been used in research in Iran‏ ‏so far. ‎

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Urban Park"
  • "Accessibility"
  • "Social Justice"
  • "Ilam"