بررسی تاثیر امواج گرمایی بر تعداد مراجعات قلبی عروقی شهر بندرعباس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیای پزشکی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 دانشیار دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

چکیده

بیماری‌های قلبی عروقی شایع‌ترین علت مرگ‌ومیر و مهم‌ترین عامل ازکارافتادگی در بیشتر کشورها و همچنین ایران هستند. عوامل مختلفی در ابتلا و تشدید این بیماری دخیل هستند که شرایط جوی و تغییرات آن ازجمله استرس گرمایی یکی از علل تشدید آن به شمار می‌رود. در این پژوهش آمار بیماری‌های قلبی عروقی از سال 1387 تا 1391 از بیمارستان شهید محمدی بندرعباس و داده‌های هواشناسی از سال 1366 تا 1391 از اداره کل هواشناسی استان هرمزگان جمع‌آوری‌شده است. با استفاده از شاخص استرس گرمایی که ترکیبی از حداکثر رطوبت نسبی و حداکثر دمای مطلق روزانه است و همچنین رگرسیون به بررسی وضعیت استرس گرمایی شهر بندرعباس پرداخته‌شده است. در ادامه ارتباط آن با مراجعات قلبی عروقی از طریق همبستگی پیرسون بررسی‌شده است. نتایج این پژوهش نشان داد که استرس گرمایی شهر بندرعباس در هر دهه 7/1 درجه فارنهایت افزایش داشته است. نتایج بررسی همبستگی ماهانه نشان داد که همبستگی مثبت قوی و معناداری در سطح آلفای 01/0 بین شاخص استرس گرمایی و مراجعات قلبی عروقی بندرعباس وجود دارد و بیشترین همبستگی ماهانه در سال‌های 1387، 1390 و 1391 مشاهده شد. در ادامه نیز بررسی همبستگی سالانه بین شاخص استرس گرمایی و مراجعات قلبی عروقی مثبت و معنادار در سطح آلفای 05/0 به دست آمد؛ بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که شاخص استرس گرمایی طی سال‌های اخیر روندی افزایشی داشته و به‌تبع آن بر میزان مراجعات بیماری‌های قلبی عروقی بندرعباس تأثیرگذار بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effect of Heat waves On Cardiovascular Patients (Case Study: Bandar Abbas)

نویسندگان [English]

  • Hojjatollah Yazdanpanah 1
  • Ozra Salehifard 2
  • Jafar Golshahi 3
1 Associate Professor, Department of Geography, Isfahan University, Isfahan, Iran
2 Graduate student of medical geography, Isfahan University, Isfahan, Iran
3 Associate Professor of Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran
چکیده [English]

Cardiovascular disease is the most common cause of death and a major cause of disability in more countries and Iran. various risk factors in this disease, and a variety of causes of the disease, which weather conditions and changes, including the heat stress one of the causes of the escalation. In this study, using indicators heat stress that the combination of the maximum relative humidity and the absolute temperature is daily to review the situation in the city of bandar abbas heat stress and continued its relation with cardiovascular references through Spss software and Pearson correlation. The study showed that the heat stress city bandar abbas per decade 1/7 degrees Fahrenheit. as well as the results of the study showed that the monthly solidarity positive and significant correlation at the level of alpha 0/01 index heat stress and cardiovascular references bandar abbas there and solidarity in the most 1390 1391 1387 years, and has been observed. and, in addition to examine the annual correlation between the heat index of stress and cardiovascular references positive and signiï‌cant at the level of alpha 05/ 0 obtained. So, it can be said that the index of heat stress during the recent years have incremental process and consequently on increasing references cardiovascular disease affects Bandarabbas.

کلیدواژه‌ها [English]

  • cardiovascular
  • heat stress
  • SPSS
  • Bandar Abbas

طرح مسئله

بیماری‌های قلبی عروقی تقریباً به‌طور مساوی در بین مردان و زنان مهم‌ترین و شایع‌ترین عامل مرگ‌ومیر محسوب می­شوند. درواقع دلیل یک‌سوم از افراد متوفی بیماری‌های قلبی عروقی است (جهانبخش، 1388: 30). این بیماری اصلی‌ترین علت مرگ‌ومیر در جهان بوده و انتظار می­رود تا سال 2020 میلادی به‌عنوان اصلی‌ترین علت مرگ‌ومیر در جهان باقی بماند. تخمین زده می­شود که سالانه 36 میلیون نفر از مردم کره زمین از بیماری‌های قلبی عروقی رنج می­برند که متأسفانه هرسال بیش از 12 میلیون نفر از آنان جان خود را از دست می­دهند. آمارها نشان می­دهد که شیوع بیماری‌های قلبی عروقی مخصوصاً بیماری‌های قلبی کرنری به‌شدت در چین، هند، پاکستان و خاورمیانه و ازجمله ایران در حال افزایش است (رضاییان و همکاران،35:1389). استعمال دخانیات، چربی خون بالا، فشارخون بالا، مرض قند، فعالیت بدنی کم، تنش یا فشارهای عصبی، جنس مرد، سابقه خانوادگی سکته قلبی و قرار گرفتن در معرض سرما و باد از مهم‌ترین علل بیماری‌های قلبی هستند (جهانبخش و همکاران، 1388: 30). دما و رطوبت دو عنصر مهم جوی هستند که در سلامت انسان نقش ویژه‌ای دارند (بهادری و همکاران، 1392: 1). همواره بین دما و رطوبت و تأثیر آن بر بدن انسان رابطه وجود دارد. انسان‌ها حرارت­های بالنسبه زیاد و کم رطوبت را بهتر از همان دما با رطوبت زیاد تحمل می­کند. در هوای خشک و در معرض جریان باد انسان قادر است تا 93 درجه حرارت را تحمل کند بدون آنکه اثری از بیماری گرمازدگی در او ظاهر شود. درحالی‌که همین انسان به‌سختی ممکن است حرارت 34 درجه با رطوبت صد درصد و بدون تبخیر را تحمل کند (هوشور، 1365: 89). درجه حرارت زیاد باعث افزایش ضربان قلب و افزایش جریان خون به سمت پوست می­شود که به‌صورت عرق در گرما و یا لرز در سرما خود را نشان می‌دهد (بارکا[1] و همکاران، 2013: 4). اگر گرمای وارده به بدن در حدی باشد که بدن نتواند با دفع آن کاهش دما داشته باشد، بدن شروع به گرم شدن می‌کند و شخص به استرس گرمایی نزدیک می‌شود. درواقع این تنش با افزایش دمای بدن ایجاد می‌شود و مرگ‌ومیر و عوارض ناشی از آن در تابستان با افزایش گرما افزایش می‌یابد (باعقیده و همکاران، 1391: 56). در محیط گرم مقاومت محیطی به علت تبادلات حرارتی کم شده و عروق سطحی گشاد می­شود، درنتیجه حجم خون برگشتی به قلب زیادتر خواهد شد که حالت تنگی نفس و تاکی کاردی در فرد ایجاد می­کند. بعلاوه هوای گرم باعث عصبانیت و پرخاشگری در فرد شده که این حالت خود عامل تشدید کار قلب و تپش آن خواهد شد و اگر عروق کرنر قلب تنگ‌شده باشد احتمال ابتلا به سکته قلبی بالا می­رود. همچنین در طول‌موج گرما افزایش مرگ‌ومیر عمدتاً به بیماری‌های قلبی عروقی (90-13 درصد) و بیماری‌های عروق مغزی (52-6 درصد) خصوصاً در افراد مسن نسبت داده‌شده است (چنگ و سو[2]، 2010: 164).

 

 مبانی نظری

بیماری قلبی عروقی شامل بیماری‌های عروقی است که بر خون‌رسانی قلب یا مغز و یا نواحی محیطی بدن اثر می‌گذارند. بیماری قلبی- عروقی مسئول بیش از نیمی از تمام مرگ‌های رخ‌داده در میان‌سالی و یک‌سوم تمام موارد مرگ در سنین پیری در بیش­تر کشورهای پیشرفته است (نشریه نوین پزشکی: 1390: 110).در حال حاضر در جهان افزایش چشمگیری در تعداد مرگ­و­میر ناشی از بیماری‌های قلبی عروقی مشاهده‌شده است؛ و برآورد می‌شود این میزان از 1/7 میلیون مرگ در سال 1999 به 1/11 مرگ در سال 2020 برسد (قربانی و همکاران: 1392: 276). در پایان قرن بیستم مرگ­و­میر ناشی از بیماری‌های قلب و عروق نزدیک به نیمی از مرگ­و­میر در کشورهای صنعتی و یک‌چهارم موارد در کشورهای درحال‌توسعه را به خود اختصاص داده است (فرشیدی: 1382: 67).در ایران نیز بیماری‌های قلبی عروقی جزء سه علت اول مرگ‌ومیر در کشور می‌باشند. هرسال در سراسر دنیا میلیون­ها نفر دچار سکته قلبی می­شوند و علی‌رغم پیشرفت‌های وسیع علم پزشکی هنوز بیش از یک‌سوم افرادی که دچار سکته قلبی می­شوند فوت می‌کنند و اغلب آن­هایی که زنده می­مانند هرگز توانایی بازگشت به کار و زندگی عادی خود را پیدا نمی­کنند. علاوه بر این بیماری‌های قلبی عروقی؛ ازجمله دردهای قلبی و نارسایی قلبی از مهم‌ترین علل ناتوانی و ازکارافتادگی به شمار می­روند. طبیعی است این بیماری­ها بار مالی زیادی را بر دوش مردم و دولت­ها تحمیل می‌کنند. اگر به این مخارج هزینه­های سنگین تشخیص و درمان بیماری، ساعات تلف‌شده کار، غیبت از کار و ازکارافتادگی را نیز اضافه کنیم. ارقام بسیار بالایی را نشان خواهد داد (جهانبخش و همکاران، 30:1388). سالانه 17 میلیون نفر در دنیا براثر بیماری‌های قلبی عروقی جان خود را از دست می­دهند که البته حدود 70 درصد این مرگ‌ومیرها در کشورهای درحال‌توسعه اتفاق می­افتد. متأسفانه در کشور ایران بیماری‌های قلبی عروقی با 38 تا 40 درصد شیوع، شایع‌ترین علت مرگ‌ومیر محسوب می­شوند و روزانه 198 ایرانی (سالانه 70 هزار ایرانی) براثر سکته قلبی جان خود را از دست می­دهند نزدیک به 40 درصد علت فوت افراد بزرگ‌سال در کشور ایران بیماری‌های قلبی عروقی است که این آمار به‌سرعت در حال افزایش است. (اعلائی، 4:1389). مطالعات انجام‌شده در سال 1382 در ایران نشان می‌دهد که بدون در نظر گرفتن تلفات ناشی از زلزله بم، تعداد 320204 مورد مرگ اتفاق افتاده است که اولین علت ازنظر تعداد مرگ‌ومیر با 134750 نفر ناشی از بیماری‌های قلبی عروقی است؛ که از این تعداد 72628 نفر مرد و 62067 نفر زن بوده‌اند (رضاییان و همکاران، 1390: 46).تعداد مرگ ناشی از بیماری‌های قلبی عروقی در 29 استان کشور در سال 1383 نزدیک به 138000 نفر (378 نفر در روز) بوده است. پیش‌بینی می‌شود که طی سال‌های آینده شیوع این بیمار­ها افزایش یابد و بار عظیمی را در تمامی ابعاد اعم از اجتماعی، اقتصادی و سیاسی بر جامعه تحمیل کند (سموات و همکاران: 1392: 10 و 13).عوامل مختلفی در ابتلا و تشدید وضعیت بیماری‌های قلبی عروقی دخیل هستند که تغییرات دمایی می­تواند یکی از دلایل آن باشد. افزایش تغییرات آب‌وهوایی سبب افزایش در مدت‌زمان، شدت و فراوانی امواج گرمایی شده است. امواج گرمایی تأثیر مستقیمی بر سلامت جامعه دارد. امواج گرمایی باعث بیش­ترین مرگ­و­میر سالانه نسبت به دیگر رخدادهای اقلیمی می­شوند (نوا[3]: 2007). از امواج گرمای تعریف روشنی نشده است. پژوهشگران سعی کرده­اند هریک بابیان ویژگی­های امواج گرمای معیاری جهت شناسایی آن‌ها تعین کنند. ابتدا باروس مطالعات خود را از اواخر قرن 19 درزمینه امواج گرمایی شروع کرد. وی بیان داشت که‌موج گرما دوره­ای است که دمای هوا 2/32 درجه سانتی‌گراد (90 درجه فارنهایت) بوده و دست‌کم سه روز تداوم داشته باشد، همچنین توزیع رطوبت در اتمسفر شرایط ناخوشایندی را ایجاد نماید. محیط‌زیست کانادا موج گرما را این‌گونه تعریف می­کند:  دوره­ای است که از سه روز متوالی یا بیش­تر بوده و حداکثر دما 32 درجه سانتی‌گراد یا بیش­تر باشد. هرچند در دماهای پایین­تر و دوره­های کوتاه­تر نیز ممکن است درجه حرارت بر انسان اثر سوء داشته باشد (اسمعیل نژاد: 1391: 19) در دهه‌ی اخیر امواج گرمایی پیامدهای بهداشتی ناگواری در جهان در پی داشته است (آستروم[4] و همکاران 2011). به‌عنوان‌مثال موج گرمای آتن در سال 1987 با حدود 2000 مرگ‌ومیر (کاتسویانی[5] و همکاران 1998). موج گرمای 1995 شیگاکو با 700(سمنزا[6] و همکاران 1996)، سال 2003 اروپا با 70000(روبین[7] و همکاران 2008)، روسیه در سال 2010 با 55000(ژانگ[8] و همکاران 2012) و...نمونه­هایی از تأثیر موج گرما بر سلامت انسان‌ها است. در هرسال در ایالت متحده آمریکا به‌طور متوسط 400 مرگ علی‌الخصوص در بین افراد بالای 65 سال به‌طور مستقیم ناشی از گرما است (باسیو و اسمیت[9]؛ 2002: 190).

 

پیشینه تحقیق

از بین این بلایای جوی، موج‌های گرمایی مهم‌ترین بلایای جوّی بوده و بررسی میزان مرگ‌ومیر سالانه ناشی از مخاطرات اقلیمی نشان می‌دهد که امواج گرمایی باعث بیشترین میزان مرگ‌ومیر نسبت به دیگر رخدادهای اقلیمی می‌شوند (اسمعیل نژاد و همکاران، 1391: 29). لذا با توجه به آثار امواج گرمایی و استرس­های گرمایی محققین مطالعات متعددی در سراسر دنیا با روش­های مختلفی در جهت بررسی تأثیر این پدیده اقلیمی انجام داده­اند؛ که این مطالعات در دو بخش صورت گرفته است؛ که بخش اول مطالعات به بررسی استرس گرمایی و امواج گرمایی و پیامدهای ناشی از آن بر بهداشت و سلامت انسان‌ها است ازجمله دانته و همکاران[10] (1999) در تحقیق خود به این نتیجه رسیدند که بین مرگ‌ومیر سکته قلبی و کرنری قلبی با دما و فشار هوا ارتباط معنی­داری وجود دارد.باسیو و اسمیت (2002) در پژوهش خود بر این عقیده­اند که افزایش دما احتمال خطر مرگ‌ومیر و میزان آسیب‌پذیری مبتلایان بیماری‌های قلبی عروقی و تنفسی را بالا می­برد. پژوهش مس‌تران گلو و همکاران[11] (2006) در زمینه مقایسه الگوهای بستری در بیمارستان و افزایش مرگ‌ومیر در طول‌موج گرما نشان داد که کم‌آبی، گرمازدگی، نارسایی حاد کلیه و بیماری‌های تنفسی از علل اصلی بستری شدن در بیمارستان بوده و در مقابل مرگ‌ومیر بیماری‌های قلبی عروقی و مغزی در دماهای بسیار بالا افزایش‌یافته است. گرین و همکاران[12] (2009) با عنوان تأثیر دما در پذیرش بیمارستان­ها در نه شهر کالیفرنیا پی بردند که با افزایش درجه حرارت سکته مغزی ایسکمیک 5/3، بیماری‌های تنفسی 2، ذات‌الریه 3/7، دیابت 3/1 و بیماری‌های نارسایی حاد کلیه 7/4 درصد افزایش داشته است. همچنین بین دما و پذیرش برای همه بیماری‌های قلبی عروقی رابطه‌ای کاملاً آشکار وجود دارد. تین و همکاران[13] (2012) از طریق مطالعه دمای محیط مرگ­و­­میر ناشی از عروق کرنر قلب در چین به این نتیجه رسیدند که دمای بسیار گرم یا بسیار سرد خطر مرگ‌ومیر CHD (عروق کرنر قلب) را افزایش می‌دهد. زنان و افراد مسن نسبت به سرمای شدید و مردان و افراد جوان نسبت به گرمای شدید حساس‌ترند. همچنین بیان کردند که تنظیم درجه حرارت مناسب در زمستان و تابستان به همراه خدمات اضطراری به می­تواند به طرز چشمگیری از مرگ­ومیر بیماری‌های قلبی عروقی جلوگیری کند. جن سا و همکاران[14] (2013) در بررسی ارتباط بین شاخص گرما و مرگ‌ومیر در شش شهر تایوان به این نتیجه رسیدند که نسبت مرگ‌ومیر با افزایش شاخص روزانه میانگین درجه حرارت ارتباط دارد و زمانی که شاخص روزانه درجه حرارت بالاتر از صدک 95 می‌رسد در تمام شهرها مرگ‌ومیر بخصوص در میان‌سالان افزایش می­یابد. کوان او و همکاران[15] (2013) در مقاله­ای با عنوان تغییرات جهانی آب‌وهوا و بررسی اثر درجه حرارت بر میزان مرگ‌ومیر در گوانگژوی چین به این موضوع اشاره دارند که بررسی ارتباط این دو پارامتر درجه حرارت همراه با آلاینده‌های هوا بر مرگ‌ومیر همبستگی وجود دارد و هر یک درجه سانتی‌گراد افزایش طی 4-0 روز 47/0% مرگ‌ومیرها افزایش‌یافته است و از بین کل مرگ‌ومیرها، مرگ‌ومیر ناشی از سکته مغزی بیش‌تر بوده است. کان و همکاران[16] (2014) در بررسی تحلیل زمانی دما و مرگ‌ومیر روزانه در سوژوی چین به این نتیجه رسیدند که ارتباط معنی‌داری بین درجه حرارت و کل مرگ‌ومیرهای قلبی عروقی وجود دارد و این مرگ‌ومیرها در دماهای خیلی گرم تا یک روز و در دماهای سرد تا 10 روز ادامه داشته است. محمدی (1385) در بررسی تأثیر ارتباط عناصر اقلیمی و آلاینده‌های هوای تهران با مرگ‌ومیرهای ناشی از بیماری‌های قلبی (دوره مطالعاتی 2003- 1999) به این نتیجه رسید که بین عناصر آب‌وهوایی همچون دما، فشار هوا و رطوبت نسبی با فوت‌شدگان بیماری‌های قلبی عروقی رابطه و همبستگی قوی و معنی‌دار وجود دارد، به‌ویژه این رابطه بین میانگین ماهانه این عناصر با میانگین ماهانه تعداد فوت‌شدگان بیماری‌های قلبی بیشتر بوده است. قنبری و همکاران (1390) در بررسی رابطه توزیع جغرافیایی فوت‌شدگان براثر انواع بیمارها با مؤلفه‌های اقلیمی در استان اصفهان به این نتیجه رسیدند که بین فوت‌شدگان در اثر انواع بیماری‌های مطالعه شده و متغیر دما ارتباط مستقیم وجود دارد. یکی از بیماری‌های مطالعه شده در این تحقیق بیماری‌های قلبی عروقی هستند که نتایج نشان می­دهد ارتباط مستقیمی بین بیماری‌های قلبی عروقی و دما در این استان وجود دارد. خورشید دوست و همکاران (1390) طی مطالعه­ای در شهر سنندج با عنوان تأثیر عناصر اقلیمی و آلاینده­های بر روی بیماری‌های سکته قلبی و آسم طی سال‌های (2008-2001) به این نتیجه رسیدند که باوجود آب‌وهوا، افزایش هر واحد از عناصر میانگین دما، میانگین حداکثر رطوبت نسبی و سرعت باد غالباً مرگ‌ومیر سکته قلبی به ترتیب 16/0، 60/0 و 02/2 واحد کاهش‌یافته است؛ و همچنین می‌توان به مطالعات براگا و همکاران[17] (2002)، کواتس و همکاران[18] (2004)، گرس و کن[19] (2007)، بارنت[20] (2007)، بارنت و همکاران[21] (2008)، کیم و همکاران[22]، تانگ و همکاران[23] و میشلوزی و همکاران[24] (2009)، والف و همکاران[25] (2010)، باسیو و مالیگ[26] و آستروم و همکاران[27] و باریوپدر و همکاران[28] (2011) و در ایران بیگدلی (1380)، جهانبخش و همکاران و فهیمی و همکاران (1388) و فرج زاده و همکاران (1389) اشاره کرد. با توجه به افزایش تعداد و شدت امواج گرمایی و نقش این پدیده جوی بر زندگی تمام موجودات کره زمین و به‌ویژه بهداشت و سلامت انسان‌ها مطالعه و شناخت این پدیده جوی در بسیاری موارد می‌توان از پیامدهای ناگواری همچون بیماری و افزایش مرگ‌ومیر انسان‌ها جلوگیری کرد. بر همین اساس و با توجه به اهمیت مطالعه گرما در این پژوهش به بررسی وضعیت استرس گرمایی شهر بندرعباس و تأثیر آن بر مراجعات قلبی عروقی پرداخته خواهد شد.

 

مواد و روش­ها

منطقه مطالعاتی

شهرستان بندرعباس بین 56 درجه و 16 دقیقه تا 56 درجه و 22 دقیقه طول شرقی و 27 درجه و 16 دقیقه تا 27 درجه و 59 دقیقه عرض شمالی و در شمال تنگه هرمز قرارگرفته است (مهدوی نجف‌آبادی و همکاران، 1389: 16). جمعیت این شهرستان طبق سرشماری 1390 برابر با 588288 نفر و متوسط رشد سالانه 67/2 درصد است (دفتر آمار و اطلاعات معاونت برنامه‌ریزی استان، 1390: 13، 17 و 35). میانگین حداکثر و حداقل دمای سالانه شهر بندرعباس به ترتیب 1/32 و 8/21 درجه سانتی‌گراد است. متوسط نسبی هوا به 6/65 درصد می­رسد. بیش­ترین مقدار بارندگی سالانه در سه ماه اول سال میلادی در زمستان صورت می­پذیرد، به‌طوری‌که متوسط بارش سالانه حدود 06/21 میلی‌متر گزارش‌شده است (مهدوی نجف‌آبادی و همکاران، 1389: 19).

 

شکل- 1: موقعیت شهرستان بندرعباس در استان هرمزگان

 

داده‌ها

الف- داده‌های مربوط به بیماری‌های قلبی عروقی شهر بندرعباس

ب- داده‌های هواشناسی

الف- داده‌های مربوط به بیماران قلبی عروقی به‌صورت روزانه طی دوره آماری 1387- 1391 با مراجعه به بیمارستان شهید محمدی بندرعباس جمع‌آوری‌شده‌اند. سپس با استفاده از این داده‌ها وضعیت توزیع ماهانه و سالانه این بیماران مورد ارزیابی قرار گرفت.

ب- داده‌های اقلیمی مورداستفاده در این پژوهش حداکثر رطوبت نسبی روزانه و حداکثر دمای مطلق روزانه طی دوره آماری 26 ساله (1366- 1391) هستند. این داده‌ها از ایستگاه سینوپتیک شهرستان بندرعباس می‌باشند که در سال 1335 تأسیس‌شده و در 27 درجه و 13 دقیقه عرض شمالی و 56 درجه و 22 دقیقه طول شرقی با ارتفاع 7/9 متر از سطح دریا قرارگرفته است؛ و داده‌ها از اداره کل هواشناسی استان هرمزگان و سازمان هواشناسی کشور دریافت شده‌اند.

 

تکنیک‌های به کار گرفته ‌شده

در این پژوهش سه تکنیک مورداستفاده قرارگرفته است: الف)شاخص گرما، ب) همبستگی پیرسون و ج) رگرسیون

 

الف) شاخص گرما (HI):

این شاخص از ترکیب دمای هوا و رطوبت نسبی که در سال 1978 از سوی وینترلینگ ارائه و یک سال پس‌ازآن از سوی سرویس هواشناسی ملی (NWS) پذیرفته شد به دست می­آید. شاخص گرما هنگامی‌که فشار بخارآب جزئی و برابر 6/1 کیلو پاسکال است، مساوی دمای هوا تعریف‌شده است که در فشار اتمسفری استاندارد (25/1013) هکتو پاسکال)، این مقدار با دمای نقطه شبنم به ارزش 14 درجه سانتی‌گراد (57 درجه فارنهایت) و نسبت مخلوط 01/0(10 گرم بخارآب در هر کیلوگرم دمای خشک) برابر است (استدمن، 1979. به نقل از باعقیده و همکاران 1391). برای محاسبه شاخص گرما از رابطه زیر استفاده‌شده است:

 

HI = -379/42 + 04901523/2(T) + 14333127/10(RH) – 22475542/0(T)×(RH) – 00683783/ -

5481717/0  + 00122874/RH) + 00085282/(T   - 00000199/               

در این رابطه: شاخص گرما به درجه فارنهایت، (T) دمای هوا به درجه فارنهایت و (RH) رطوبت نسبی به درصد است (سایت نوا).

جدول- 1: محدوده‌های مختلف شاخص استرس گرمایی

محدوده شاخص HI به فارنهایت

طبقه‌بندی خطر

حساسیت حرارتی

علائم

 

90-80

 

احتیاط

 

بسیار گرم

خستگی یا قرار گرفتن در معرض فعالیت‌های بلندمدت امکان‌پذیر است، ادامه فعالیت می­تواند سبب گرمازدگی شود.

 

105-90

 

 

احتیاط شدید

 

داغ

گرمازدگی و کرامپ­های گرمایی امکان‌پذیر است، ادامه فعالیت می­تواند باعث سکته گرمایی شود.

 

130- 105

 

خطرناک

 

بسیار داغ

گرمازدگی و کرامپ­های گرمایی[29] حتمی است. ادامه فعالیت سبب سکته گرمایی می­شود.

بیشتر از 130

بسیار خطرناک

خطرناک

سکته گرمایی[30] حتمی است.

 

ب) همبستگی پیرسون

ضریب همبستگی پیرسون از ضرایب مهم برای تعیین همبستگی بین دو متغیر با مقیاس‌های فاصله‌ای و نسبتی است که دارای توزیع نرمال نیز باشند. این ضریب با علامت r نمایش داده می‌شود و بین 1+ و 1 - تغییر می‌کند و علامت آن بیانگر جهت این رابطه است. برای محاسبه ضریب همبستگی پیرسون از فرمول زیر استفاده می‌شود (قهرمانی و قره خانی، 1389: 34):

 

 

ضریب همبستگی در محدوده { 1- تا 1 } قرار می‌گیرد. اگر 1= r، یک رابطه خطی و مستقیم میان داده‌ها وجود دارد. به این معنا که این دو با میزان یکسانی و در یک‌جهت تغییر می‌کنند. اگر 1- = r، رابطه معکوس و مستقیم وجود دارد. اگر 0= r، هیچ‌گونه رابطه‌ای وجود ندارد (نوروز باقری، 1392: 60).

 

ج) رگرسیون:

رگرسیون یکی از مدل‌های ریاضی آماره­ای است که توصیف ترسیمی همبستگی بین دو متغیر را بیان می­نماید (مهدوی حاجیلویی، 1371: 162)؛ که هدف یافتن خطی است که به بهترین وجه از میان نقاط در محور مختصات می‌گذرد. این خط طوری از میان نقاط بگذرد که کمترین فاصله بین نقاط و این خط ایجاد گردد. این خط همان خط رگرسیونی است که بر اساس آن نه‌تنها رابطه بین دو متغیر بررسی می‌شود، به‌علاوه از طریق این خط می‌توان مقادیر متغیر وابسته Y را بر اساس مقادیر متغیر مستقل X پیش‌بینی کرد (اصغری جعفرآبادی و همکاران، 1392: 490). هرگاه مقدار داده‌شده (X) را با (x) نشان دهیم و مقدار (Y) را به‌وسیله تابعی مثل b(x) پیش‌بینی کنیم تابع b(x) را تابع پیش‌بینی کننده می­نامیم. متغیر اول را متغیر کنترل‌شده یا پیش‌بینی کننده می­نامند. متغیر دوم را که به (X) بستگی دارد و مقدار آن تصادفی است متغیر پاسخ می­نامند. تابع پیش‌بینی کننده را به‌صورت خطی E(Y/X)= a+bx نشان می­دهند؛ که در آن E(Y/X) را مقدار برآورد شده (y)، a را مقدار ثابت رگرسیون (عرض از مبدأ) و b را ضریب رگرسیون (ضریب رگرسیون) می­نامند (بایزیدی و همکاران، 1391: 110).

 

روش

پژوهش ازنظر هدف از نوع کاربردی و ازنظر ماهیت از نوع توصیفی همبستگی است. برای تجزیه‌وتحلیل داده­ها پس از جمع‌آوری داده­ها ابتدا شاخص استرس گرمایی از طریق حداکثر رطوبت نسبی روزانه و حداکثر دمای مطلق روزانه به فارنهایت محاسبه‌شده است؛ و در زمینه داده­های مربوط به مراجعات بیماری‌های قلبی عروقی، پس از دریافت آمار از بیمارستان شهید محمدی بندرعباس ابتدا به‌صورت روزانه طی دوره آماری 5 ساله (91-87) مرتب‌شده و سپس تعداد مراجعات در روزهایی که استرس گرمایی وجود داشته استخراج شدند؛ و در ادامه از طریق نرم‌افزار Spss همبستگی بین تعداد مراجعات بیماری‌های قلبی عروقی و استرس گرمایی به‌صورت ماهانه و سالانه موردبررسی قرارگرفته و از طریق رگرسیون نمودار سری زمانی شاخص استرس گرمایی ترسیم‌شده است.

 

 

یافته‌ها

بررسی ماهانه و سالانه استرس گرمایی بندرعباس

مطابق شکل (2) بررسی استرس گرمایی در شهر بندرعباس نشان می‌دهد که بیشتر ماه‌ها سال در این شهر در محدوده استرس گرمایی (80 درجه فارنهایت و بالاتر) قرار دارند و گرم و بسیار گرم هستند. و اکثر ماه‌ها در محدوده بسیار خطرناک استرس گرمایی واقع‌شده‌اند که احتمال وقوع سکته گرمایی در این محدوده حتمی است.

 

 

شکل – 2: میانگین ماهانه شاخص استرس گرما در 26 سال

 

بر اساس شکل (3) بررسی سالانه استرس گرمایی نشان داد که طی سال‌های 1391- 1366 این پدیده اقلیمی روندی افزایشی داشته است و شاخص استرس گرمایی شهر بندرعباس در هر دهه 7/1 درجه فارنهایت افزایش‌یافته است.

 

 

شکل- 3: بررسی میانگین سالانه استرس گرمایی سال‌های 1391- 1366

 

 

 

بررسی وضعیت مراجعات قلبی عروقی بندرعباس طی سال‌های 1391-1387

نتایج جمع‌آوری و پردازش داده‌ها از بیمارستان شهید محمدی بندرعباس حاکی از این است که در طی سال‌های 1391- 1387 درمجموع 17558 نفر با عنوان بیماران قلبی عروقی به این بیمارستان مراجعه کرده‌اند. از این تعداد مراجعه‌کننده 8423 نفر یعنی 97/47% زن و 9135 نفر با 03/52% مرد بوده‌اند.

به لحاظ توزیع ماهانه بر اساس شکل (4) بیشترین مراجعه‌کنندگان به ترتیب با 1675، 1634 و 1527 نفر متعلق به دی، بهمن و مهر و کمترین با 1243 نفر به شهریور مربوط می‌شود.

 

 

شکل- 4: توزیع ماهانه مراجعه‌کنندگان بیماری‌های قلبی عروقی به بیمارستان شهید محمدی سال‌های 1391-1387

 

در این مطالعه بررسی شکل (5) نشان می‌دهد که طی دوره مطالعاتی 5 ساله بیشترین مراجعات قلبی عروقی در سال 1390 و کمترین آن‌ها در سال 1388 به بیمارستان شهید محمدی مراجعه کرده‌اند.

 

 

شکل – 5: توزیع سالانه مراجعه‌کنندگان بیماری‌های قلبی عروقی به بیمارستان شهید محمدی سال‌های 1391-1387

 

بررسی همبستگی ماهانه بین شاخص استرس گرمایی و مراجعات قلبی عروقی

 همبستگی بین میانگین ماهانه شاخص استرس گرمایی و تعداد مراجعین به‌صورت 5 ساله (1391-1387) موردمطالعه و بررسی قرار گرفت؛ که بر اساس جدول (2) نتایج از ارتباط مثبت قوی و معنادار در سطح آلفای 01/0 بین میانگین ماهانه شاخص و مراجعات قلبی عروقی سال‌های 1391-1381 حکایت دارد؛ که این همبستگی مثبت در سال‌های 1387، 1390 و 1391 بیشتر است.

 

جدول- 2: همبستگی میانگین ماهانه شاخص استرس گرمایی در سال‌های مختلف و 5 ساله

Sig

R

سال

متغیر وابسته

متغیر مستقل

000

**874/0

1387

 

 

مراجعین قلبی عروقی

 

 

شاخص استرس گرمایی

175/0

419/0

1388

338/0

303/0

1389

015/0

*678/0

1390

011/0

*704/0

1391

007/0

**728/0

دوره 5 ساله

 

همان‌گونه که در شکل (6) مشاهده می‌شود در کل دوره مطالعاتی 5 ساله بیشترین مراجعات به بیمارستان به ترتیب با 1505، 1491 و 1487 نفر متعلق به ماه‌های آبان، مهر و خرداد و کمترین آن‌ها به ترتیب با 320 و 526 نفر به ماه‌های دی و بهمن مربوط می‌شود. شاید بتوان گفت که افزایش مراجعات در ماه‌های مهر، آبان و حتی آذر به این دلیل است که در این ماه‌ها هوا رو به خنکی رفته و تغییرات گرما یا دمایی بیشتر و ناگهانی بوده و این تغییر ناگهانی قدرت عکس‌العمل به‌موقع در مقابل گرما را از بدن سلب کرده، لذا فرد سریع‌تر و بیشتر دچار آسیب می‌شود. ولی در ماه‌های گرم تغییرات دما چندان محسوس نبوده و بدن هم به دلیل سازگاری با گرمای مداوم در مواقع افزایش گرما کمتر دچار آسیب می‌شود.

 

 

شکل – 6: میانگین ماهانه شاخص گرما و تعداد مراجعات قلبی عروقی 5 ساله (1391- 1387)

 

 

بررسی همبستگی سالانه بین شاخص استرس گرمایی و مراجعات قلبی عروقی

بر اساس جدول (3) نتایج بررسی نمودارها و آمارها حاکی از وجود همبستگی مثبت قوی و معناداری در سطح آلفای 05/0 بین شاخص استرس گرمایی و تعداد مراجعات قلبی عروقی است؛ و هر چه شاخص گرما رو به افزایش می‌رود تعداد مراجعات قلبی عروقی به بیمارستان شهید محمدی افزایش‌یافته است.

 

جدول- 3: همبستگی سالانه شاخص استرس گرمایی با مراجعین قلبی عروقی دوره 5 ساله (1391- 1387)

Sig

R

سال

متغیر وابسته

متغیر مستقل

021/0

*933/0

دوره 5 ساله (1391- 1387)

مراجعین قلبی عروقی

شاخص استرس گرمایی

 

 طبق شکل (7) طی سال‌های 1391- 1387 سال 1390 با 4247 نفر بیشترین تعداد و سال 1388 با 2557 نفر کمترین مراجعات را داشته‌اند. همان‌گونه که در این نمودار پیداست در سال‌هایی که میانگین شاخص استرس گرمایی بالابود تعداد مراجعات قلبی عروقی نیز افزایش داشته است.

 

 

شکل – 7: شاخص استرس گرمایی و تعداد مراجعات قلبی عروقی دوره 5 ساله (11391-1387)

 

نتیجه‌گیری

شهر بندرعباس یکی از مناطق واقع در سواحل جنوب ایران با اقلیم گرم و مرطوب است. بررسی حداکثر دمای مطلق در این شهر در دوره 26 ساله (1391-1366)، دامنه دمایی شهر را بین 66/23 درجه سانتی‌گراد تا 42/38 درجه سانتی‌گراد به ترتیب در بهمن‌ماه و خردادماه نشان داد. همچنین میانگین سالانه دما نیز 8/32 درجه سانتی‌گراد به دست آمد. بررسی رطوبت نیز دامنه رطوبتی شهر را بین 76 تا 84 درصد با میانگین سالانه 80 درصد نشان داد. تحلیل هم‌زمان این دو پارامتر اقلیمی با استفاده از شاخص استرس گرمایی (HI) نشان داد که اکثر ماه‌های این شهر گرم و بسیار گرم هستند و در بسیار از ماه‌ها به دلیل بالا بودن شاخص استرس گرمایی احتمال سکته گرمایی و سپس گرمازدگی حتمی است. در بررسی این پژوهش مشخص شد که شاخص استرس گرمایی در این شهر طی سال‌های اخیر روندی افزایشی داشته است و در هر دهه 7/1 درجه فارنهایت به آن افزوده می‌شود. در ادامه بررسی مراجعات قلبی عروقی در سال‌های 1391- 1387 نشان داد این بیماری در شهر بندرعباس به‌مانند کشور و دنیا رو به افزایش است. تحلیل همبستگی ماهانه بین استرس گرمایی و مراجعات قلبی عروقی همبستگی مثبت قوی و معناداری در سطح آلفای 01/0 نشان داد که این همبستگی در سال‌های 1387، 1390 و 1391 بیشتر است. بعلاوه بررسی همبستگی سالانه این دو متغیر نیز همبستگی مثبت معناداری در سطح آلفای 05/0 نشان داد؛ بنابراین فرضیه این پژوهش در شهر بندرعباس مورد تائید قرار گرفت.



1-Barreca

1- Cheng & Su

1- Noaa

1- Astrom

2- Katsouyanni

3- Semenza

4- Ronine

5- Zhang

6- Basu & Samet

7-Danet

Mastrangelo 8-

9-Green 

1- Tian 

2- Jen Su

3- Quan Ou

4- Kan

1- Braga

2- Kovast

3- Grass & cane

4- Barnett

5- Barnett

6- Kim

7- Tong

8- Michelozzi

9- Wolf

10- Basue  & Malig

11- Astrom

12- Barriopedro

[29]- این بیماری نتیجه تعریق شدید و کاهش نمک در اثر فعالیتهای جسمانی است و انقباض شدید ماهیچه ای از عوارض شایع آن است.

[30] - این بیماری زمانی اتفاق می افتد که بدن قادر به کنترل دمای خود نباشد. در اینصورت در عرض 10 تا 15 دقیقه حرارت بدن بالا رفته و بدن قادر به خنک کردن خود نخواهد بود. و می تواند منجر به مرگ یا معلولیت های دائمی شود.

1-     اسمعیل نژاد، مرتضی، (1391)، شناساییامواجگرماییایرانوارتباطآنبا الگوهایهمدید، استاد راهنما دکتر محمود خسروی، استاد مشاور دکتر سید ابوالفضل مسعودیان، دانشکده جغرافیا و برنامه‌ریزی دانشگاه سیستان و بلوچستان.

2-     اصغری جعفرآبادی، محمد، اکبر، سلطانی، سیده مومنه، محمدی، (1392)، سری آماری: همبستگی و رگرسیون، مجله دیابت و لیپید ایران، دوره 12، شماره 6، صص 506- 479.

3-     اعلایی، فرهاد، (1389)، مطالعه آمادگی قلبی، تنفسی، چاقی شکم و برخی از عوامل خطرزای قلبی عروقی در آزادگان هشت سال دفاع مقدس استان اصفهان، استاد راهنما دکتر مهدی کارگرفرد، استاد مشاور دکتر رضا روزبهانی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه اصفهان.

4-     باعقیده، محمد، انتظاری، علیرضا و شجاع فائزه، (1391)، بررسی وقوع درجه‌های مختلف استرس گرمایی در سواحل جنوب، مجله جغرافیا و پایداری محیط، شماره 2، صص 68- 55.

5-     بایزیدی و همکاران، (1390)، تحلیل داده­های پرسشنامه­ای به کمک نرم­افزار Spss، تهران، نشر عابد، چاپ اول، صفحات: 305.

6-     بهادری، علیرضا، عطایی، هوشمند، نوروزی، فرزانه و مساعدی، پیام، (1392)، بررسی نقش عناصر جوی بر سلامت انسان (مطالعه موردی بوشهر)، دومین همایش ملی تغییر اقلیم و تأثیر آن بر کشاورزی و محیط‌زیست، ارومیه.

7-     بیگدلی، آتوسا، (1380)، تأثیر اقلیم و آلودگی هوای تهران بر بیماری سکته قلبی (دوره 5 ساله 1994- 1990)، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، شماره 62، صص 140- 129.

8-     جهانبخش، سعید، تدینی، معصومه، سلمان پور، رقیه و جهانبخش، الهه، (1388)، رابطه درجه حرارت هوا با سکته قلبی در شهرستان اهر، فصلنامه جغرافیای طبیعی، سال دوم، شماره 5، صفحات 37-29.

9-     خورشید دوست، علی محمد، محمدپور، کاوه و بیورانی، حسین، (1392)، تأثیر عناصر اقلیمی و آلایندهها بر روی بیماری‌های سکته قلبی و آسم در شهر سنندج (2008- 2001)، فصلنامه علمی- پژوهشی فضای جغرافیایی، سال سیزدهم، صص 125- 103.

10-        دفتر آمار و اطلاعات معاونت برنامه‌ریزی استانداری، (1390)، روند تغییرات جمعیت استان هرمزگان با تاکید بر نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1390

11-       رضاییان، محسن، دهداری نژاد، آرش و طباطبایی، ضیاء، (1390)، الگوهای سنی و جنسی مرگ‌ومیر ناشی از بیماری‌های قلبی عروقی در استان کرمان، مجله همای سلامت مجله علمی پژوهشی آموزشی در زمینه نظام سلامت، شماره 41، صفحات 51-45.

12-       سموات، طاهره، علیه، حجت زاده، محسن، شمس، آزاده، افخمی، علیرضا، مهدوی، شهناز، باشتی و همکاران، (1392)، راه‌های پیشگیری و کنترل بیماری‌های قلبی عروقی (ویژه کارکنان دولت)، تهران، انتشارات جوان، چاپ دوم.

13-       فرج زاده، منوچهر، دارند، محمد، فقیه زاده و سقراط، (1388)، ارتباط پارامترهای اقلیمی با مرگ‌ومیر جمعیت شهر تهران، فصلنامه مدرس علوم انسانی-برنامه ریزی و آمایش فضا، دوره چهاردهم، شماره 2، صفحات 302-289.

14-       فرشیدی، حسین، (1383)، بررسی شایع‌ترین علل بستری‌های مکرر بیماران ایسکمیک قلبی، مجله پزشکی هرمزگان، سال هشتم، شماره دوم، صص 71- 67.

15-       فهیمی، هلاله، (1390)، بررسی رابطه عناصر اقلیمی و تشدید بیماری‌های قلبی- عروقی و تنفسی در شهرستان مهاباد (با تأکید بر دما و رطوبت)، استاد راهنما دکتر عبدالله فرجی، مشاور دکتر حسین عساکره، دانشگاه زنجان.

16-       قربانی، اعظم، زهرا، حسین‌خانی، امیر، ضیایی و امیر، جوادی، (1392)، توزیع عوامل خطر بیماری های قلبی عروقی در بالغین شهر قزوین، مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، سال 56، شماره 5، صص 282- 275.

17-       قنبری، یوسف، برقی، حمید، غیاث، مجید، روزبهانی، رضا، حجاریان، احمد، محمدی، منیره و دهدشتی، نعیمه السادات، (1390)، بررسی رابطه توزیع جغرافیایی فوت‌شدگان براثر انواع بیماری‌ها با مولفه های اقلیمی؛ نمونه موردی استان اصفهان، مجله دانشکده پزشکی اصفهان، سال بیست ونهم، شماره 160، صفحات 1463-1449.

18-       قهرمان، نوذر، ابوذر، قره خانی، (1389)، بررسی روند تغییرات زمانی سرعت باد در گستره اقلیمی ایران، مجله آبیاری و زهکشی ایران، شماره 1، جلد 4، صص 44-29.

19-       محمدی، حسین، (1385)، ارتباط عناصر اقلیمی و آلاینده‌های تهران با مرگ‌ومیر ناشی از بیماری‌های قلبی (دوره مطالعاتی 2003- 1999)، فصلنامه پژوهش‌های جغرافیایی، شماره 58، صص 66- 47.

20-       مهدوی حاجیلویی، مسعود، (1371)، آمار و احتمالات در جغرافیا، انتشارات آزمایشی متون درسی (دانشگاه پیام نور)، ص 184.

21-       مهدوی نجف‌آبادی، رسول، (1389)، ژئومورفولوژی شهر بندرعباس، استادان راهنما دکترمحمد حسین رامشت و دکترایران غازی، استادان مشاور دکتر عبدالله سیف و دکتر احمد نوحه گر، پایان نامه دکتری جغرافیای طبیعی، دانشگاه اصفهان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه جغرافیا.

22-       نشریه نوین پزشکی، (1390)، آشنایی با معانی (تعاریف بیماری‌های قلبی عروقی)، شماره 510.

23-       نوروز باقری، جلال، فرهاد، نژادکورکی، غلامعلی، مظفری، (1392)، بررسی ارتباط بارش و بیماری سالک در جنوب شرقی اصفهان، همایش ملی بهداشت محیط ایران، صص 13-1.

24-       هوشور، زرتشت، (1365)، مقدمه‌ای بر جغرافیای پزشکی ایران، انتشارات واحد فوق برنامه بخش فرهنگی دفتر مرکزی جهاد دانشگاهی مشهد.

 

25- Astrom. DO, Forsberg. B, Roclov.J(2011), Heat wave impact on morbidity and mortalitiy in the elderly population: A review of recent studies, Maturitas, 69, pp 99–105

26- Barreca.A, Clay. K, Deschenes. O, Greenstone. M, Shapiro JS, (2013), Adapting to Climate Change: The Remakable Decline in the U.S. Temperature- Mortality Relation ship over the Century. MIT Center for Enegryand Environmental Policy Reserch, 12(9): 1-3

27- Barnett. AG(2007), Temperature and Cardiovascular Deaths in the US Eldery Chenges Over Tim. Epidemiology journal, 18(3): 369-372

28- Barnett. AG, Looper. MD, Fraser. JF(2008), The seasonality in heart failure deaths

and total cardiovascular deaths, Aust Z Public Health:32(5); 408- 413

29- Barriopedro D, Fischer EM, Luterbacher J, Trigo RM, García-Herrera R. The hot summerof 2010 (2011), redrawing the temperature record map of Europe. Science;332: 220–4.

30- Basu, R. Samet, JM. (2002), "Relation between elevated ambient temperature and mortality: a review of the epidemiologic evidence". Am. J. Epidmio, 168: 1301-1310

31- Basue. R & Malig. B(2011), High ambienttemperature andmortalityinCalifornia: Exploring the roles of age, disease,andmortalitydisplacement, Environmental Research: 111; 1286–1292

32- Braga.L. F. Zanobetti. A, and Schwartz. J(2002), The Effect of Weather on Respiratory and Cardiovascular Deaths in12 U.S. Cities, Environmental Health Perspectives: 110(9); 858-863

33- Cheng. X, Su.H(2010), Effects of Climatic temperature stress on cardiovascular diseases, European Journal of Internal Medicine, 21; 164- 167

34- Danet, S. Richard, F. Montaye, M. Beauchant, S. Lemaire, B. Graux, C. Cottel. D. Mare,C. N. Amouyel, P. (1999), Unhealthy effects of atmospheric temperature and pressure on the occurrence of myocardial infarction and coronary deaths: a 10- year survey: the Lille-world health organization MONICA project (montitoring trends and determinants in cardiovascular disease), Circulation, 100: 1-7

35- Grass, D., cane,m., (2007) "The effects of weather and air pollution on cardiovascular and respiratory mortality in Santiago, Chile, during the winters of 1988–1996", Int. J. Climatol, 28: 1113- 1126

36- Green. Rochelle, Rupa Basu, Brian Malig, Rachel Broadwin, Janice Kim, Bart Ostro(2009), The effect of temperatureon hospital admissions innine California Counties, A Report From:California Climate Change Center

37- Quan Ou. Ch, Yang. J, Zhang Lui. H, Zhen Lin.G, Zhou. Q, Chuan Shen. G, Yan Chen. P, Guo. Y(2013), Global climate change: Impact of diurnal temperature range on

mortality in Guangzhou, China, Environmental Pollution: 175; 131-136

38- Jen Su. H, Jean Chen. M, Yao Lin. Ch, Chun Lung. SH, Chih Wu. P, I Sung. T(2013), Relationship between heat index and mortality of 6 major cities in Taiwan, Science of the Total Environment 442: 275–281

39- Kan. H, Duan. X, Kuang. X, Chen. R, Wang. C(2014), Temperature and daily mortality in Suzhou, China: A time series analysis, Science of the Total Environment: 466&467; 985-990

40- Katsouyanni K, Trichopoulos D, et al(1998), The 1987 Athens heat wave. Lancet 2(8610):573.

41- Kim. H, Youn Chung. J, Honda. Y, Chul Hong. Y, Chuan Pan. X, Leon Guo.Y(2009), Ambient temperature and mortality: An international study in four capital cities of

East Asia, Science of the Total Environment: 408; 390–39

42- Kovast. R S, Hajat. S, Wilkinson. P, (2013) Contrasting patterns of mortality and hospital admissions during hot weather and heat waves in Greater London, UK, Occup Environ Med;61:893–898

43- Mastrangelo. G, Hajat. Sh, Fadda. E, Buja. A, Fedeli. U, Spolaore. P(2006), Contrasting patterns of hospital admissions and mortality during heat waves: Are deaths from circulatory disease a real excess or an artifact? Medical Hypotheses: 66; 1025- 1028

44- Michelozzi. P, Accetta. G, Sario. MD, D’Ippoliti. D, Marino. M, Baccini. M, et al (2009), High Temperature and Hospitalizations forCardiovascular and Respiratory Causes in European Cities, American Journal of respiratory and critical care medicine: 179; 383–389

45- NOAA. (2007), Natural Hazard Statistics, National Oceanic and Atmospheric Administration

46- Robine JM, Cheung SL, et al(2008), Death toll exceeded 70,000 in Europe during the summer of 2003, C R Biol, 331(2): 8- 171

47- Semenza JC, Rubin CH, et al(1996), Heat-related deaths during the July 1995 heat wave in Chicago, N Engl J Med, 335(2): 84-90

48- Steadman. R. G(1979), The assessment of sultriness. Part I:A temperature

humidity index based on human physiology and clothing science, journal of

applied meteorology, vol: 18, pp: 861-873.

49- Tong. SH, Wanga. XY, Barnett. AG, Hu. W(2009), Temperature Variation and Emergency Hospital Admissions for Stroke in Brisbane, Australia, 1996 –2005, International Journal of Biometeorology: The Description, Causes, and Implications of Climatic Change, 53(6). pp. 535-5

50- Tian. Zh, Li. Sh, Zhang. J, Jaakkola.j and Guo.Y, (2012), Ambient temperature and coronary heart diseasemortality in Beijing, China: a time series study, Environmental Health: 11(56); 1-7

51- Wolf.GK, Preu.M, Sie. A, Kouyate. B, and Becher. H(2010), Seasonal patterns of cardiovascular disease mortality of adults in Burkina Faso, West Africa, Tropical Medicine and Internationl Health,15(9): 1082- 1089

52- Zhang. K, Rood. R, Michailidis. G, Oswald. E, Schwartz. J,Zanobetti. A, Ebi. A, O'Neill. M(2012), Comparing exposure metrics for classifying ‘dangerous heat’ in heat wave and healthwarning systems, Environment International: 46; 23- 29

http://www.hpc.ncep.noaa.gov/html/heatindex_equation.shtml53-

1-      Saaty, T. L. (1999), "Fundamentals of theAnalytic Network Process", Proceedings of ISAHP 1999, Kobe, Japan

2-      Westminster City Hall. (2009). Views and Tall Buildings, City Management Plan workshop briefing notes.

3-      Wood, A. (2007). Sustainability: a new highrise vernacular? The Structural Design of Tall and Special Buildings, 16(4), 401-410.