ارزیابی عملکرد دهیاران در فرایند توسعه روستایی با تأکید بر گروه‌های هدف کشاورزی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی دانشگاه تهران،

چکیده

ارزیابی عملکرد دهیاری­ها در گروه­های هدف کشاورزان بخش کونانی از توابع شهرستان کوهدشت هدف نوشتار حاضر است که از نظر نوع تحقیق کاربردی و از نظر روش توصیفی- تحلیلی و با توجه به روش جمع­آوری اطلاعات از نوع پیمایشی است. جامعه آماری این پژوهش 2132 نفر از بهره­برداران روستایی کشاورز در منطقه هستند که با استفاده از روش نمونه­گیری کوکران تعداد 368 نفر از بهره­برداران کشاورزی در 11 روستای مورد مطالعه از طریق روش نمونه­گیری تصادفی در دسترس به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار جمع­آوری اطلاعات میدانی در این مطالعه، پرسشنامه محقق­ساخته بود که روایی ظاهری و محتوایی آن با کسب نظرات متخصصان، کارشناسان و اساتید و پس از چند مرحله اصلاح و بازنگری به­دست آمد. پایایی آن، با استفاده از آزمون مقدماتی و از طریق 30 پرسشنامه مورد تأیید قرار گرفت. نتایج حاصل، که با استفاده از ماتریس ذی­نفعان در مدل تلفیقی ASM، نرم­افزار spss و نرم افزار AmosGraphics انجام شد، نشان می­دهند که بین ارزیابی عملکرد دهیاران از منظر گروه­های هدف کشاورزی و توسعه روستاهای مورد مطالعه در ابعاد اجتماعی، اقتصادی و کالبدی- زیست محیطی رابطه معناداری وجود دارد و همچنین بیشترین اثرات عملکردی دهیاران بر توسعه روستایی بخش کونانی مربوط به اثرات اجتماعی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

performance assessment dehyary in rural development with emphasis on target groups of agricultural

نویسندگان [English]

  • Seyed HASAN Motiei langrodi 1
  • FARSHAD SORI 2
  • mahdi charaghi 2
چکیده [English]

One of the main axes in the analysis of rural issues is the management structure in these communities. But, what of the concept of rural management as a settlement unit to mind may be don’t has more affinity with the common theories about the management. This topic, particularly, in Iran that in which the certain conditions in terms of social and cultural relations is governed on the rural environments, is true. A successful management, is the management that leads to achieviving the goals or objectives of the lead and the real success of the manager depends on the effectiveness and more efficiency of activities for the organization. Therefore, to evaluate a manager's success (or management) should be noted Goals that an organization that has followed and based on rate of achieving to that goals will be assess the manager success. No doubt, achieving to objectives in an organization requires to perform the duties and mission that is considered for that organization. This article is based on the evaluate the manager's operation in development of rurals in Konani region from the Kohdasht city and analyzed them statistically. Thus, this study sought to this answer that “manager function in these three dimensions of rural development of Konani region how and to what extent? In this regard, the main three indicators manager's operation, economic, social and environmental has been determined and the items for each of them selected according to the statute of manager's tasks.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Performance Assessment
  • performance assessment-dehyary- rural development-Integrated Model ASM
  • dehyary
  • konani district- kohdasht township
  • rural development
  • Integrated Model ASM
  • konani district
  • kohdasht township

مقدمه

پیامدهای نامطلوب نابرابری درآمد و فقر چنان متنوع، گسترده، تأثیرگذار و دربرگیرندة غالب بخش‌های ساختار عملکردی جامعه است که در حالت حاد و بحرانی، اساس نظام جامعه و دستگاه‌های حکومتی اجرایی را مورد هجوم قرار می‌دهد. ثروت و فقر به عنوان مفاهیم اقتصادی منعکس کننده بینش‌های اجرایی و توانایی مردم در جمع‌آوری ثروت مادی و مالکیت است؛ لذا سطح موجود فقر و فقر مطلق میلیونها فقیر به معنی دسترسی نابرابر آنها به منابع مالی و ناتوانی آنها در یافتن راه‌حلی برای موقعیت فعلی خود است (مافی، 1388: 4). از مراکز مهم تمرکز فقر در کشورهای مختلف دنیا نواحی روستایی است، در همین راستا توسعه روستایی بصورت، فرآیند توانا­سازی و تقویت قابلیت زندگی از نظر کیفیت زندگی، کیفیت محیط به کارائی اقتصادی و کیفیت محیط بیو‌فیزیکی در نواحی روستایی (هولاند، 2003: 7) تعریف شده است. یکی از محورهای اساسی در تحلیل مسائل روستایی، توجه به ساختار مدیریت در این جوامع است (چوبچیان و دیگران، 1386: 88)، ولی آنچه از مفهوم مدیریت روستا به عنوان یک واحد سکونتگاهی به ذهن متبادر می­شود، ممکن است چندان قرابتی با نظریه­های رایج در باب مدیریت نداشته باشد. این موضوع به­خصوص در ایران، که شرایط خاصی بر محیط­های روستایی، از نظر روابط اجتماعی و فرهنگی حاکم است، صدق می­کند. بنابراین هنگامی که از مدیریت روستایی سخن به میان می­آید ممکن است لزوماً منظور مدیریتی اندیشیده شده و برنامه‌ریزی شده نباشد. به عبارتی نقش عرف، عادات و سنن در مدیریت روستایی تعیین­کننده است (نعمتی و بدری، 1386: 163).

یکی از عناصر مهم مدیریت، مشارکت است. مشارکت در برنامه­ریزی و تصمیم گیری از عناصر اصلی مدیریت و رهبری به شمار می­رود و در برگیرنده تنها اعلام موافقت و گفتن بلی یا خیر نیست، بلکه فرایند مستمری است که دخالت همه افراد، اعضای گروه و جامعه، همچنین لحاظ کردن دیدگاههای اعضا در فرایند برنامه ریزی و تصمیم گیری است (افتخاری، 1389: 59). با تقویت مشارکت، فقرا در فرایند سیاسی و تصمیم گیری جامعه و در جهت توانمندسازی وارد عمل می‌شوند. این کار با رفع موانع اجتماعی و نهادی مانند رفع تبعیض‌های جنسیتی، قومی و قشربندی اجتماعی و تسهیل فرایند مشارکت فعال همه اقلیت‌ها و گروه‌های منزوی شده اجتماع ممکن می­شود (یوسفی، 1388: 55). در این میان، نقش مشارکت‌های مردمی و به خصوص فقرا برای موفقیت برنامه­های توسعه خصوصا در نواحی روستایی توسط محققان بسیاری به عنوان عاملی بسیار مهم در نظر گرفته شده است، به گونه‌ای که برنامه‌های توسعه روستایی بدون حضور مردم با شکست روبرو می شوند (فیتزگرالد، 2001؛ فرانز، 1986: 322؛ پیوری، 2007: 135) جهت گیری کلی برنامه چهارم توسعه کشور در ادامه روند برنامه سوم توسعه نیز که در راستای موضوع کوچک کردن دولت و واگذاری فعالیت­ها به بخش غیر دولتی و محلی قرار داده شده بود، زمینه مشارکت واقعی مردمی را از طریق وحدت بخشیدن به مدیریت روستایی تقویت کرده است (معاونت پژوهشی و جهاد دانشگاهی واحد تهران، 1387: 53-52، ‌هاشمی،1390: 30؛ محمدی،1389: 38). از گروه­های آسیب­پذیر در جوامع روستایی کشورهای در حال توسعه که مشارکت آنها در فرایند توسعه می‌تواند نقش به سزایی را ایفا نماید، کشاورزان خرده پا هستند که اکثریت جمعیت روستایی در روستاهای کشور را به خود اختصاص می­دهند. در همین راستا جمع­آوری اطلاعات ارزیابی عملکرد و استفاده مناسب از آن باعث رشد و بهبود عملکرد می­شود. کیفیت مدیریت به کیفیت تصمیم و درک سازمانی وابسته است. کیفیت تصمیم و درک سازمانی وابسته به کیفیت اطلاعات است و کیفیت اطلاعات به کیفیت اندازه­گیری و تناسب آن بستگی دارد، همچنین اندازه­گیری و دقت در امر ارزیابی نقش کلیدی در موفقیت سازمان را دارد (کاپلان و نورتون، 2001: 15). از اینرو، مدیریت موفق، مدیریتی است که به کسب هدف­های سازمان یا اهدافی ولاتر از آن می­انجامد و موفقیت واقعی مدیر در گرو اثربخشی فعالیت برای کسب هدف و کارایی بیشتر سازمان است. بنابراین برای ارزیابی میزان موفقیت یک مدیر (یا مدیریت) باید به اهدافی که یک سازمان یا نهاد در پی­آن است توجه کرد و براساس میزان دستیابی به آن اهداف موفقیت مدیر را ارزیابی نمود. بی­شک دستیابی به اهداف در یک سازمان مستلزم انجام وظایف و رسالت­هایی است که برای آن سازمان در نظر گرفته شده است. از اینرو، پرسش‌های تحقیق حاضر شامل موارد زیر می‌شود:

1- آیا عملکرد دهیاران در محدوده مورد مطالعه از نظر بهره­برداران کشاورزی موفق بوده است؟

2- اثرات شاخص­های سه­گانه عملکرد دهیاران بر توسعه روستایی در منطقه مورد مطالعه به چه صورت است؟

 

مبانی نظری پژوهش

مدیریت روستایی در واقع فرایند سازماندهی و هدایت جامعه و محیط روستایی ازطریق شکل دادن به سازمان­ها و نهادها است. این سازمان­ها و نهادها وسایل تامین هدف‌های جامعه روستایی هستند. مدیریت روستایی فرایند چند جانبه‌ای است که شامل سه رکن، مردم، دولت و نهادهای عمومی است. در این فرایند با مشارکت مردم و از طریق تشکیلات و سازمان‌های روستایی و برنامه‌ها و طرح‌های توسعه روستایی تدوین و اجرا گردیده و تحت نظارت و ارزشیابی قرار می گیرد (رضوانی، 1383: 211). در قالب این تعریف کلی می توان اهداف خرد زیر را برای مدیریت روستایی در نظر گرفت: 1-نوسازی و بهسازی محیط فیزیکی روستایی؛ 2- هدایت و نظارت بر فرایند عمران روستایی؛ 3- ارتقای شرایط کار و زندگی (دربان آستانه، 1384: 15).

هدف مدیریت روستایی دستیابی به توسعه و به دنبال آن توسعه پایدار روستایی است (مطیعی لنگرودی،1382: 93؛ رضوانی،1383: 217؛ فیروزنیا و رکن­الدین­افتخاری،1382: 142). پس مدیریت روستایی دارای نقاط مشترکی با اهداف توسعه روستایی و توسعه پایدار است که عبارتند از: 1ـ تأمین نیازهای اساسی؛ 2- افزایش تولید و امنیت غذایی ؛ 3- کاهش فقر؛ 4- افزایش درآمد؛ 5- حفظ محیط زیست؛ 6- توسعه فرصت‌های شغلی؛ 7- افزایش مشارکت و اعتمادبه‌نفس(فیروزنیا و رکن‌الدین افتخاری،1382: 142). این اهداف مشترک مبتنی بر اصول بنیادینی است که هیچ کشوری نمی‌تواند آنها را نادیده بگیرد؛ یعنی برآیند این اصول و اهداف باید منجر به عدالت ـ به ویژه عدالت مکانی ـ شود (فیروزنیا و رکن­الدین افتخاری،1382: 143). بنابراین هدف کلان مدیریت روستایی، حرکت برای رسیدن به وضعیت مطلوب با استفاده از توان‌های بالقوه و بالفعل موجود در روستا، هم سو با بهبود وضعیت جامعه روستایی است (طالب،1376: 6 ؛ طالب و عنبری، 1375: 67). یکی از اهداف پایه‌ای مدیریت روستایی برطرف کردن نیازهای اولیه روستاییان است. از آنجا که انسان‌ها براساس جامعه‌ای که در آن زندگی می‌کنند و محیطی که از آن تأثیر می‌پذیرند دارای نیازهای متفاوتی‌اند، بنابراین مدیریت روستایی در روستاهای مختلف به شکل متفاوتی عمل می‌کند و الگوی مدیریتی ثابتی برای تمام روستاها استفاده نمی‌شود.

یکی از مفاهیمی که با مدیریت و توسعه در ارتباط بوده و اغلب با انتقال قدرت همراه بوده بحث مشارکت است (لوو و همکاران، 1999: 17) در بعد توسعه روستایی، مشارکت شامل دخالت مردم در فرایندهای تصمیم گیری در اجرای طرحها و سهم آنها از منابع طرحهای توسعه و مداخلۀ آنها در ارزیابی اینگونه طرحها یاد می­شود (اش‌لی، 2001: 12). بررسی­های مختلف محققان نشان می‌دهد، عوامل مختلفی در میزان مشارکت روستائیان و تاثیرپذیری آنها از برنامه‌های توسعه روستایی موثر است، از دیدگاه محققان عواملی چون سن و آموزش (Langpap, 2004: 375, Mullan and Kontoleon, 2009: 8, Ayuk, 1997: 189, Kosoy et al, 2008: 2083, Azizi Khalkheili and Zamani, 2009: 859 ) در دسترس بودن نیروی کار (Zbinden and Lee, 2005: 255), و دسترسی به اطلاعات (Zbinden and Lee, 2005: 262)از جمله این عوامل است. در همین حال محققان زیادی اعتقاد دارند یکی از پارامترهای مهم برای افزایش مشارکت کشاورزان و به خصوص کشاورزان خرده پا در برنامه‌های توسعه، مالکیت و دسترسی به اراضی بزرگ می باشد(Pagiola et al,2007: 14, Wauters et al, 2010: 86 , Knowler and Bradshaw, Yiridoe et al, 2007: 26, Kosoy et al., 2008: 2084 ). امروزه کشورهای زیادی اقدام به تهیه و اجرای برنامه‌های توسعه روستایی و در زمینه‌های مختلف آن می­کنند. یکی از راهکارهایی که می­تواند باعث موفقیت این برنامه‌ها شود، مشارکت روستاییان فقیر و گروه‌های هدف است. در همین راستا در طی سال‌های اخیر در کشورهای مختلف دنیا به ارزیابی عملکرد مدیریت روستایی پرداخته می‌شود.

 در واقع، سرعت فزاینده رقابت جهانی به علت ظهور تکنولوژی­های جدید سبب برجسته شدن نقش ارزیابی مستمر عملکرد به عنوان نیاز رقابتی و استراتژیک در بسیاری از سازمان­های جهان شده است. ارزیابی عملکرد، فرآیندی است که به سنجش و اندازه­گیری، ارزش­گذاری و قضاوت درباره عملکرد یک سازمان یا مدیر طی دوره­ای معین می‌پردازد. در این راستا جمع­آوری اطلاعات عملکرد و استفاده از آن باعث رشد و بهبود عملکرد می­شود. سازمان­ها، احتیاج به اندازه­گیری عملکرد برای تشریح عملکرد خود، تعیین پیشرفت و ارزیابی نتایج دارند (Schneiderman, 2006: 9). منحنی تبدیل داده به اطلاعات و اطلاعات به تصمیم­گیری، اندازه­گیری عملکرد، بهبود عملکرد و موفقیت سازمان را به­هم مرتبط می­کند. موفقیت سازمانی به کیفیت مدیریت وابسته و کیفیت مدیریت به کیفیت تصمیم و درک سازمانی وابسته است، همچنین، کیفیت تصمیم و درک سازمانی به کیفیت اطلاعات وابسته است، کیفیت اطلاعات به کیفیت اندازه­گیری و تناسب آن بستگی دارد و اندازه­گیری صحیح و دقیق در موفقیت سازمان نقش کلیدی دارد. بنابراین سازمان بدون استفاده از یک سیستم اندازه­گیری عملکرد که بر اساس استراتژی، عملکرد کلیه اجزای سازمان را لحظه به لحظه کنترل و نظارت کند، نمی­تواند اهداف استراتژیک خود را محقق سازد (Lohman, Fortuin and Wouters, 2004: 156).

 از دیدگاه مدیریت، اندازه­گیری به­عنوان یکی از نشانه­های نگرش علمی و از مهمترین فعالیت­های مدیریت است که با کمی کردن روابط متغیرها و معیارهای مهم به­عنوان اساس تجزیه و تحلیل، برنامه­ریزی، کنترل فعالیت­ها و تصمیم گیری­های مدیریت به شمار می­رود(کلر و سنت کلیر،1381: 113). مراقبت و اندازه­گیری عملکرد و نظارت بر تغییرات داخلی و محیطی در همه ابعاد، تحلیل دقیق تغییرات و تعیین روند آنها، مقایسه عملکرد سازمان با برنامه­های استراتژیک و بالاخره ارائه راه­حل­های موثر برای کاهش شکاف، می­تواند سازمان­ها را به سوی اهداف رهنمون سازد (Anderson, Jordan,2007: 88). بدین منظور همه سازمان­ها به یک سیستم اندازه­گیری عملکرد مناسب نیاز دارند. سیستم اندازه­گیری عملکرد[1] را می­توان چنین تعریف کرد: «سیستم اندازه­گیری عملکرد یک روش سیستماتیک ارزیابی ورودی­ها (مواد خام، تجهیزات، امکانات، کارکنان و غیره) و خروجی­ها (اقلام نهایی) و تبدیل فرآیندها، و بهره­وری در یک عملیات تولیدی یا غیر تولیدی بر اساس شرایط محیطی و استراتژی سازمان است» (Bititci&et al, 2000, 20). شاخص­های سیستم اندازه­گیری عملکرد باید به گونه­ای باشد که موارد ذیل را دربر گیرد: برمبنای استراتژی کل باشد، کل سازمان را اندازه­گیری کند، قابلیت بکارگیری در سازمان­های مختلف را داشته باشد، جنبه­های مهم سازمان را مد نظر قرار دهد (کلر و سنت کلیر،1381: 69).

 

روش‌شناسی تحقیق

 مطالعه حاضر از نوع توصیفی ـ تحلیلی است که به­روش پیمایشی انجام­گرفته است، و از لحاظ هدف نیز به دلیل قابل اجرا بودن کاربردی است. با توجه به هدف پژوهش روستاهای دارای دهیاری فعال، 11 مورد هستند که جمعیت آنها برابر با 7443 نفر است. برای تعیین حجم نمونه از فرمول کوکران استفاده شد که تعداد 368 نفر (از بین 2133 نفر بهره­بردار کشاورزی در بخش کونانی) بعنوان حجم نمونه انتخاب شدند. جامعه آماری این تحقیق، بهره‌برداران کشاورزی هستند که در روستاهای برخوردار از دهیاری بخش کونانی زندگی می­کنند. ابزار گردآوری داده­های این تحقیق پرسشنامه محقق ساخته است که سه شاخص اصلی آن در توسعه و توسعه پایدار روستایی؛ یعنی اقتصادی، اجتماعی و کالبدی- زیست محیطی برگزیده شده و برای هریک از این شاخص­ها هشت گویه (جمعاً 24 گویه) با مبنای اساسنامه وظایف دهیاری­ها گزینش شده­اند. روایی ظاهری و محتوایی پرسشنامه با کسب نظرات متخصصان، کارشناسان و اساتید دانشگاه پس از چند مرحله اصلاح و بازنگری به­دست آمد و برای تعیین پایایی پرسشنامه، که به وسیله آزمون مقدماتی و با استفاده از 30 پرسشنامه و با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد. ضریب محاسبه شده برای این پرسشنامه برابر 815/· بود که در تحقیقات علوم انسانی این مقدار رضایت­بخش است. حجم نمونه در سطح خطای 5 درصد و دقت 15/0 برابر 368 نفر برآورد شد.

بخش کونانی یکی از بخش‌های شهرستان کوهدشت در استان لرستان است که2/19 درصد مساحت شهرستان می­باشد. این بخش از نظر جغرافیایی در 47 درجه و 36 دقیقه طول شرقی و 33 درجه و 32 دقیقه عرض شمالی قرار گرفته است. ارتفاع متوسط این بخش از سطح دریا به 1195 متر می­رسد. بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش کونانی در سال ۱۳90 برابر با ۲2349 نفر بوده است، که از این میان ۱162۵ نفر مرد و بقیه زن بوده‌اند، همچنین این بخش دارای ۴43۸ خانوار است (مرکز آمار ایران، 1390). این بخش دارای دو دهستان کونانی (با روستاهای باباگردعلی، خسروآباد، بهرام بیگ، شورابه سفلی، شورابه علیا، توه خشکه) و زیرتنگ (با روستاهای چله­بان، گرخشاب، نامکول، سرخه لیژه کرمعلی، کت­کن) است.

در این پژوهش از روش نمونه­گیری طبقه­ای تصادفی استفاده شده است. در ابتدا، روستاهایی که دارای دهیاری بودند انتخاب و در مرحله بعد نمونه مربوط به هر روستا براساس جمعیت روستا نسبت به جمعیت کل جامعه انتخاب و در مرحله آخر در درون روستا نمونه مورد نطر بر اساس روش تصادفی انتخاب شد. برای ارزیابی عملکرد دهیاران از مدل تلفیقی نگرش ذی­نفعان استفاده شده است که شامل چهار گام فازی­سازی، کدگذاری، ماتریس ارزیابی عملکرد و تحلیل آماری است.

 

 

جدول 1:تعداد جمعیت، روستاهای مورد مطالعه و مقدار حجم نمونه در هریک از آنها

روستا

تعداد خانوار

تعداد جمعیت

حجم نمونه

چله بان

139

702

30

سرخه لیژه کرمعلی

86

439

19

گرخشاب

141

733

31

نامکول

160

739

32

باباگردعلی

318

1445

62

خسرو آباد

143

706

28

کت کن

138

678

28

بهرام بیگ

147

743

31

شورابه سفلی

46

215

33

شورابه علیا

39

197

22

توه خشکه

237

1208

51

جمع

1594

7805

368

منبع: یافته­های تحقیق، 1392 بر اساس آمار 1390.

 

شکل 1: نقشه موقعیت جغرافیایی منطقه مورد مطالعه

منبع: نگارنده

 

 

مدل­ها و روش­های متفاوتی برای ارزیابی عملکرد سازمان­ها و مدیران وجود دارد که اهم آنها: مدل تلفیقی منشور عملکرد یا نگرش ذی­نفعان (ASM)، سیستم معیارهای عملکرد(FMS)، پرسشنامه اندازه‌گیری عملکرد(FMQ) و ماتریس اندازه­گیری عملکرد(FMM) هستند که در پژوهش حاضر به چند علت از این منشور یا رهیافت استفاده کرده­ایم:

1- اهمیت توسعه روستایی در برنامه­های ملی و منطقه­ای؛ 2- همچنین ذی­نفعان اصلی توسعه روستایی مردمان روستایی هستند و ارزیابی عملکرد دهیاران نیز از نظر آنها تعیین می­شود؛ 3- گام چهارم مدل مذکور برای تحلیل آماری و استفاده از آزمون‌های مورد نیاز است. لذا، مدل تلفیقی نگرش ذی­نفعان دارای انعطاف خاصی بوده که توان استفاده از آزمون­های متفاوتی را برای ما میسر می­کند. از جمله مشکلاتی که در مدل­های ارزیابی عملکرد وجود دارد این است که تمامی معیارها کیفی بوده و به صورت متغیرهای کلامی بیان شده­اند که تحلیل صحیح آنها با ابهام روبروست (Weimer and Seuring, 2009: 2). بنابراین سنجش آنها توسط شیوه­های قطعی می­تواند به دو دلیل زیر مورد انتقاد قرار گیرد. نخست اینکه این شیوه­ها ابهام مرتبط با قضاوت­های افراد و تغییرات ارزش آنها هنگام انتقال به اعداد را نادیده می­گیرند و دوم آنکه قضاوت ذهنی در انتخاب و اولویت ارزیابی­کنندگان، تأثیر بسیاری بر نتایج این روش­ها دارد. منطق فازی ابزاری مفید و اثر بخش برای برخورد با مسائلی است که تحلیل نتایج آنها با ابهام همراه بوده، است. از اینرو، در گام اول از مدل حاضر (ASM) با استفاده از منطق فازی به تعریف نمرات گویه­ها پرداخته شده است، تا ارزیابان بتوانند عبارات کلامی (در این پژوهش عبارات کلامی به نمره­های اسمی پنج گانه طیف لیکرت گفته می­شود) خود را به سادگی با زبان محاوره­ای معمول برای ارزیابی معیارها به کار برده و با مرتبط ساختن این عبارات با گویه­های پژوهش، تحلیل­های مناسب­تر و دقیق­تری را بر روی امتیازات معیارها اعمال نمایند (کازوتاناکا،1386: 20). برای تعریف و نمره­دهی به طیف 5 قسمتی لیکرت و کد گذاری گویه­ها جهت آماده­سازی ماتریس مقایسه دو دوره می­توان هریک از آنها را به صورت یک گزینه درنظر گرفت و از این رو یک مسأله با پنج گزینه وجود خواهد داشت. برای نشان دادن وزن شاخص­ها از متغیرهای زبانی معمول در طیف لیکرت و برای تعریف فازی آنها برای ارزیابی عملکرد، از سطر تعیین درجات و اعداد فازی استفاده شده است (جدول 2).

 

 

جدول 2- فازی سازی طیف لیکرت جهت نمره‌دهی به گویه‌های پرسشنامه

عبارات کلامی

درجات ارزیابی

اعداد فازی متناظر

خیلی کم

 

(1/0 ......... 0)

کم

 

(2/0.........1/0)

متوسط

 

(3/0..........2/0)

زیاد

 

(4/0..........3/0)

خیلی زیاد

 

(5/0..........4/0)

منبع: یافته­های تحقیق

 

 

گام دوم برای ارزیابی عملکرد بر اساس مدل نگرش ذی­نفعان کدگذاری قسمت­های مختلف ماتریس ارزیابی عملکرد است  که برای این کار به شاخص اقتصادی کد 1، شاخص اجتماعی کد 2 و به شاخص کالبدی- زیست محیطی کد 3 داده شده است. برای نامگذاری گویه­ها نیز از شماره 1 تا 8 برای هر گویه بصورت مجزا تعریف شده است. برای قسمت مقایسه زمانی در دو دوره نیز از اختصار قبل و بعد از رخداد مورد نظر استفاده گردید (جدول 3).

 

 

جدول 3: ماتریس کدگذاری (گویه­ها، طیف لیکرت و مقاطع زمانی دوگانه) برای ارزیابی عملکرد دهیاران

کد گویه

طیف لیکرت بر اساس درجات ارزیابی در دو مرحله

طیف لیکرت بر اساس عبارات کلامی و اعداد ساده

         

خیلی کم

کم

متوسط

زیاد

خیلی زیاد

1و2و3 – 1

قبل(OI)

قبل(OI)

قبل(OI)

قبل(OI)

قبل(OI)

1

2

3

4

5

بعد(EI)

بعد(EI)

بعد(EI)

بعد(EI)

بعد(EI)

1

2

3

4

5

1و2و3 – 2

قبل(OI)

قبل(OI)

قبل(OI)

قبل(OI)

قبل(OI)

1

2

3

4

5

بعد(EI)

بعد(EI)

بعد(EI)

بعد(EI)

بعد(EI)

1

2

3

4

5

1و2و3 – 3

قبل(OI)

قبل(OI)

قبل(OI)

قبل(OI)

قبل(OI)

1

2

3

4

5

بعد(EI)

بعد(EI)

بعد(EI)

بعد(EI)

بعد(EI)

1

2

3

4

5

1و2و3 – 4

قبل(OI)

قبل(OI)

قبل(OI)

قبل(OI)

قبل(OI)

1

2

3

4

5

بعد(EI)

بعد(EI)

بعد(EI)

بعد(EI)

بعد(EI)

1

2

3

4

5

1و2و3 – 5

قبل(OI)

قبل(OI)

قبل(OI)

قبل(OI)

قبل(OI)

1

2

3

4

5

بعد(EI)

بعد(EI)

بعد(EI)

بعد(EI)

بعد(EI)

1

2

3

4

5

1و2و3 – 6

قبل(OI)

قبل(OI)

قبل(OI)

قبل(OI)

قبل(OI)

1

2

3

4

5

بعد(EI)

بعد(EI)

بعد(EI)

بعد(EI)

بعد(EI)

1

2

3

4

5

1و2و3 – 7

قبل(OI)

قبل(OI)

قبل(OI)

قبل(OI)

قبل(OI)

1

2

3

4

5

بعد(EI)

بعد(EI)

بعد(EI)

بعد(EI)

بعد(EI)

1

2

3

4

5

1و2و3 – 8

قبل(OI)

قبل(OI)

قبل(OI)

قبل(OI)

قبل(OI)

1

2

3

4

5

بعد(EI)

بعد(EI)

بعد(EI)

بعد(EI)

بعد(EI)

1

2

3

4

5

منبع: یافته­های تحقیق

 

 

در ماتریس ارزیابی عملکرد اقتصادی دهیاران (جدول 4) که از نظر ذی­نفعان (روستاییان) تهیه شده است و شامل 8 گویه است. - گویه‌ها به ترتیب 1- ایجاد فرصتهای شغلی جدید 2- زمینه‌های تشکیل تعاونی تولیدی 3- توسعه قالی‌بافی 4- بازاریابی محصولات کشاورزی 5-بازاریابی محصولات دامی 6- میزان درآمد روستاییان 7- اشتغال غیر کشاورزی 8- تثبیت و سند دار کردن املاک روستا هستند.- که به مقایسه بین دو دوره قبل و بعد از تشکیل دهیاری در روستاهای مورد مطالعه پرداخته شده است. در سطر مربوط به رتبه، میزان ارزش و اهمیت گویه­های پژوهش از نظر ذی­نفعان آمده است. در این میان، بیشترین ارزش به تثبیت و سند دار کردن املاک توسط دهیاران داده شده است؛ یعنی اینکه دهیاران در این زمینه بیشتر از سایر زمینه­ها از خود کارایی نشان داده­اند. میزان درآمد افراد روستایی و بازاریابی محصولات کشاورزی در رتبه­های دوم و سوم قرار گرفته­اند و در رتبه آخر میزان توسعه قالی­بافی قرار گرفته است. بر اساس نتایج اولیه ارزیابی بر اساس ماتریس ذی­نفعان، دهیاران در زمینه توسعه اقتصادی بخش کونانی 32 درصد موفقیت کسب کرده­اند.

 

 

جدول 4: ماتریس مدل تلفیقی نگرش ذی‌نفعان جهت ارزیابی عملکرد اقتصادی دهیاران از نظر مردم

رتبه

(*)

میانگین

طیف لیکرت برای ارزیابی شاحض اقتصادی

آزمون روابط

برای هر گویه­ها

خیلی­زیاد ()

زیاد

متوسط ()

کم ()

خیلی­کم ()

کد مراحل (قبل- بعد)

R7

1712/0+

0516/1

0

0

5

9

354

قبل(OI)

1-1

2228/1

0

5

13

41

309

بعد(EI)

R4

625/0+

1277/1

0

2

9

23

334

قبل(OI)

1- 2

7527/1

5

36

56

37

234

بعد(EI)

R8

1794/0+

0308/1

0

0

2

10

356

قبل(OI)

1- 3

2174/1

0

0

21

38

309

بعد(EI)

R3

7364/0+

1114/1

0

0

6

29

333

قبل(OI)

1- 4

8478/1

1

18

76

106

168

بعد(EI)

R6

4212/0+

0978/1

0

0

2

32

334

قبل(OI)

1- 5

5190/1

1

2

53

77

236

بعد(EI)

R2

5517/0+

3804/1

0

0

15

110

243

قبل(OI)

1- 6

9321/1

1

1

101

138

128

بعد(EI)

R5

3777/0+

1848/1

0

4

6

41

316

قبل(OI)

1- 7

5625/1

1

14

41

83

230

بعد(EI)

R1

0489/0+

1440/1

0

6

1

23

328

قبل(OI)

1- 8

1929/3

56

109

107

42

54

بعد(EI)

منبع: یافته­های تحقیق، 1392

 (*) در این بخش میزان تغییرات هر کدام از گویه­های مورد نظر از طریق تفریق میانگین EI از میانگین OI بدست می­آید

 

جدول 5: ماتریس مدل تلفیقی نگرش ذی‌نفعان برای ارزیابی عملکرد اجتماعی دهیاران از نظر مردم

رتبه

 

میانگین

طیف لیکرت برای ارزیابی شاحض اجتماعی

آزمون روابط برای هر گویه

()

 

()

()

()

دوره

 

6114/0+

6764/1

218

88

29

29

4

قبل(OI)

2- 1

2880/2

110

104

100

46

8

بعد(EI)

 

5136/0+

1576/1

324

31

9

3

1

قبل(OI)

2- 2

6712/1

216

82

45

25

0

بعد(EI)

 

038/1+

1397/1

151

141

58

17

1

قبل(OI)

2- 3

8777/2

71

55

113

106

23

بعد(EI)

 

2609/0+

0924/0

350

8

4

6

0

قبل(OI)

2- 4

4544/1

291

45

14

15

3

بعد(EI)

 

3913/0+

3773/0

263

78

20

7

0

قبل(OI)

2- 5

7690/2

95

43

116

80

34

بعد(EI)

 

7853/0-

0136/0

171

75

77

36

9

قبل(OI)

*2- 6

2283/1

300

54

12

2

0

بعد(EI)

 

4565/0-

0897/2

147

105

65

38

13

قبل(OI)

**2- 7

6333/1

194

125

40

8

1

بعد(EI)

 

7038/0+

4620/1

238

98

24

8

0

قبل(OI)

2- 8

1658/2

81

87

108

34

6

بعد(EI)

منبع: یافته­های تحقیق، 1392

* کد مشخص شده مربوط به«میزان اختلافات محلی در روستا است» که طیف لیکرت آن reacode شده است.

** کد مشخص شده مربوط به«میزان مهاجرت از روستا است» که طیف لیکرت آن reacode شده است.

 

 

 

 

 

 

 

در ماتریس ارزیابی عملکرد اجتماعی دهیاران (جدول 5) از نظر ذی­نفعان که شامل8 گویه می­شود، مقایسه بین دو دوره قبل و بعد از تشکیل دهیاری در روستاهای مورد مطالعه چنین بدست آمده که، بیشترین ارزش به تلاش برای کیفیت بهتر آرد و نان توسط دهیاران داده شده است، یعنی اینکه دهیاران در زمینه رایزنی برای تهیه آرد مرغوب و توزیع به موقع آن بین روستاییان بیشتر از سایر زمینه­ها فعالیت داشته­اند. در رتبه بعدی معرفی خانواده­های بی‌بضاعت به کمیته امداد و بهزیستی جای دارد و در رتبه آخر گویه رضایت از کیفیت زندگی قرار گرفته است که به نظر می­رسد بیشتر بر عهده سایر سازمان‌های مربوطه باشند تا دهیاران. بطور کلی دهیاران از نظر مردم، در زمینه توسعه اجتماعی روستاهای بخش کونانی 39 درصد موفقیت از خود نشان داده­اند که در مقایسه با توسعه اقتصادی رقم بهتری را نشان می­دهد.

 

 

جدول 6: ماتریس مدل تلفیقی نگرش ذی­نفعان برای ارزیابی عملکرد کالبدی-زیست محیطی دهیاران

رتبه

 

میانگین

طیف لیکرت برای ارزیابی شاحض کالبدی- زیست محیطی

آزمون روابط برای هر گویه

()

 

()

()

()

دوره

 

342/1+

290/1

2

5

10

64

287

قبل(OI)

3- 1

630/2

45

60

86

68

109

بعد(EI)

 

960/0+

247/1

0

6

11

51

300

قبل(OI)

3- 2

209/2

21

49

70

74

154

بعد(EI)

 

975/0+

250/1

4

4

2

60

298

قبل(OI)

3- 3

225/2

1

22

40

91

139

بعد(EI)

 

932/0+

282/1

0

9

18

41

300

قبل(OI)

3- 4

314/2

16

39

94

78

141

بعد(EI)

 

796/0+

217/1

2

8

14

40

314

قبل(OI)

3- 5

013/2

5

40

67

99

157

بعد(EI)

 

873/0+

279/1

0

2

9

79

278

قبل(OI)

3- 6

152/1

13

32

103

70

150

بعد(EI)

 

478/0+

119/1

0

4

11

10

343

قبل(OI)

3- 7

597/1

3

19

50

51

245

بعد(EI)

 

861/0+

432/1

3

11

25

64

265

قبل(OI)

3- 8

293/3

37

128

139

34

30

بعد(EI)

منبع: یافته­های تحقیق،1392

 

 

در ماتریس سوم به ارزیابی عملکرد کالبدی-زیست محیطی دهیاران پرداخته شده است که مانند دیگر شاخص­ها دارای 8 گویه است. همان­طور که در جدول 6 مشاهده می­شود، در مقایسه بین دو دوره در رتبه­بندی اهمیت گویه­های پژوهش از نظر ذی­نفعان بیشترین ارزش به تلاش در جهت کیفیت آب آشامیدنی روستا توسط دهیاران داده شده، یعنی اینکه دهیاران در زمینه لوله کشی آب آشامیدنی و کنترل سطح کیفی آن بیشتر از سایر زمینه­ها از خود کارایی نشان داده­اند. تلاش در این زمینه به علت اهمیت سطح بهداشت جوامع روستایی از اهمیت وافری برخوردار است. میزان اجرای طرح‌هادی و نظارت بر روند اجرای این طرح در رتبه دوم قرار گرفته است. تسطیح و توسعه معابر در رتبه سوم و مدیریت بحران دهیاران یعنی تلاش در حفظ روستا از مخاطرات محیطی در درجه آخر از نظر روستاییان قرار گرفته است. به­طور کلی بر اساس نتایج اولیه ارزیابی در قالب ماتریس ذی­نفعان از نظر مردم، توسعه روستایی دهیاران در زمینه توسعه کالبدی- زیست محیطی بخش کونانی 42 درصد موفق عمل کرده­اند.

گام چهارم در مدل نگرش ذی­نفعان، تحلیل داده­های جمع­آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS و آزمون‌های آماری مورد نیاز برای مقایسه دو دوره و تعیین میزان عملکرد دهیاران از زمان شکل گیری است. در این گام جهت معناداری ارتباط بین عملکرد دهیاران و توسعه شاخص­های سه گانه پژوهش در دو دوره قبل و بعد از تشکیل دهیاری­ها از آزمون ویلکاکسون و تعیین مقدار Z و سطح معناداری استفاده شده است (جدول 7). یک شکل خوب از آزمون ویلکاکسون آماره Z و توزیع نرمالی است که یک برآورد خیلی عالی بصورت آزمون نمونه می­باشد. قبل از مشخص شدن آزمون معناداری به محاسبه این آماره برای هر یک از گویه­های 24 گانه پژوهش پرداخته شده است(جدول7).

 

 

جدول7: نتایج بدست آمده از آزمون ویلکاکسون برای گویه‌های پژوهش

گویه‌های اقتصادی

میزان Z

سطح معناداری

گویه‌های اجتماعی

میزان Z

سطح معناداری

گویه‌های کالبدی- زیست محیطی

میزان Z

سطح معناداری

1- 1

145/5-

000/0

2- 1

179/11-

000/0

3- 1

257/13-

000/0

1- 2

752/9-

000/0

2- 2

697/9-

000/0

3- 2

959/11-

000/0

1- 3

813/5-

000/0

2- 3

893/12-

000/0

3- 3

494/11-

000/0

1- 4

288/12-

000/0

2- 4

814/5-

000/0

3- 4

845/12-

000/0

1 – 5

703/9-

000/0

2 – 5

979/13-

000/0

3 – 5

630/11-

000/0

1 – 6

917/11-

000/0

2 – 6

207/12-

000/0

3 – 6

082/12-

000/0

1 – 7

524/8-

000/0

2 – 7

815/8-

000/0

3 – 7

378/8-

000/0

1 – 8

913/14-

000/0

2 – 8

178/11-

000/0

3 - 8

872/14-

000/0

منبع: یافته­های تحقیق، 1392

 

 

با بررسی انجام شده به این نتیجه رسیدیم که میانگین کلی درجات ارزیابی (درجات ارزیابی و اعداد پیوسته فازی در گام اول جایگزین عبارات کلامی و نمرات ساده طیف پنج سطحی لیکرت شدند) برای گویه­های اقتصادی (قبل از تشکیل دهیاری 11/1 و بعد از تشکیل دهیاری 6060/1) گویه­های اجتماعی(قبل از تشکیل دهیاری 3816/1 و بعد از تشکیل دهیاری 7094/1) و برای گویه­های کالبدی- زیست محیطی (قبل از تشکیل دهیاری 2046/1 و بعد از تشکیل دهیاری 953/1) محاسبه شده است و این نشان دهنده آن است که ذی­نفعان در ارزیابی عملکرد دهیاری­ها، معتقد به تأثیر دهیاری­ها در توسعه گویه­های هر سه شاخص پژوهش در روستاهای یازده گانه بخش کونانی هستند (جدول 8). در نهایت بر اساس آزمون ویلکاکسون، P محاسبه شده در سطح آلفا 05/0 با 095/0 اطمینان کوچکتر از سطح آلفا 05/0 است. بنابراین می­توان گفت که بین رضایتمندی مردم از عملکرد دهیاری­ها و توسعه گویه­های شاخص­های سه گانه در روستاهای بخش کونانی رابطه معناداری وجود دارد (جدول 8).

 

 

جدول8- آزمون ویلکاکسون جهت معناداری ارتباط بین عملکرد دهیاری­ها و توسعه روستایی

شاخص

مقطع زمانی

ارقام محاسبه شده

سطح معناداری

نتیجه

اقتصادی

میانگین رتبه­ای (OI)

11/1

000/0

 

میانگین رتبه­ای (EI)

6060/1

اجتماعی

میانگین رتبه­ای (OI)

3816/1

000/0

 

میانگین رتبه­ای (EI)

7094/1

کالبدی ـ زیست­محیطی

میانگین رتبه­ای (OI)

2046/1

000/0

 

میانگین رتبه­ای (EI)

953/1

منبع: یافته­های تحقیق

 

 

 در ادامه تحقیق و جهت پاسخگویی به سوال دوم تحقیق، به بررسی اثرات شاخص­های سه­گانه عملکرد دهیاران بر توسعه روستایی در منطقه مورد مطالعه پرداخته شده است. بر همین اساس نتایج بدست آمده از نرم افزار AmosGraphics و معادلات ساختاری نشان می دهد، که بیشترین اثرات عملکردی دهیاران بر توسعه روستایی در بخش کونانی مربوط به شاخص اجتماعی با 617/0 است. دومین شاخص عملکردی دهیاران که بیشترین اثر را بر توسعه روستایی گذاشته است شاخص اقتصادی با 505/0 و کمترین اثرات بر وضعیت توسعه روستایی منطقه مربوط به شاخص کالبدی-زیست محیطی عملکرد دهیاران است (جدول 9). به طور کلی نتایج حاصل از آزمون تحلیل مسیر نشان می­دهد که عملکرد دهیاران در شاخص­های سه­گانه بر توسعه روستایی بخش کونانی به ترتیب مربوط به شاخص اجتماعی، اقتصادی و کالبدی-زیست محیطی است. در شکل 1 نمودار گرافیکی مسیرهای اثرات عملکرد دهیاران بر توسعه روستایی نمایش داده شده است.

 

 

جدول 9: اثرات ابعاد سه­گانه مورد بررسی بر توسعه روستایی در بخش کونانی

اثرات شاخص‌ها

اثرات مستقیم شاخص

اثرات غیر مستقیم شاخص

اثرات کلی

اثرات عملکرد اقتصادی بر توسعه روستایی

316/0

288/0

505/0

اثرات عملکرد اجتماعی بر توسعه روستایی

408/0

209/0

617/0

اثرات عملکرد کالبدی - زیست محیطی بر توسعه روستایی

444/0

-

444/0

منبع: یافته‌های تحقیق، 1392

 

 

شکل 1: نمایش گرافیکی مسیرهای مستقیم و غیر مستقیم اثرات عملکرد دهیاران بر توسعه روستایی

 


نتیجه­گیری و پیشنهادات

 در پژوهش حاضر هدف، ارزیابی عملکرد دهیاری­ها در سه بعد اقتصادی، اجتماعی و کالبدی- زیست- محیطی است. در مرحله روش شناسی به ذکر چهار گام برای ارزیابی عملکرد دهیاران بر اساس مدل ذی­نفعان پرداخته شد. در گام اول مشکل نمره­دهی به طیف لیکرت با جایگزینی اعداد پیوسته فازی رفع شد (جدول2). در گام دوم برای جلوگیری از تکرار عبارات کلامی و حجم بیشتر مقاله به کدگذاری برای همه شاخص­ها، گویه­ها و دوره­های مقایسه پرداخته شد (جدول شماره3). در گام سوم، ماتریس ارزیابی عملکرد برای هر سه شاخص محاسبه شد و پس از ذکر مجموع امتیازات برای همه گویه­ها در دو دوره، میزان تغییرات در هر گویه محاسبه شد و ستون آخر نشان دهنده رتبه­بندی هر یک از گویه­ها به لحاظ بیشترین میزان عملکرد صورت گرفته است. در گام چهارم با محاسبه آماره Z و استفاده از آزمون ویلکاکسون به مقاسیه نظرات مردم در دو دوره پرداخته شد و نتایج نشان داد که: بین ارزیابی ذی­نفعان از عملکرد دهیاران و توسعه شاخص­های سه­گانه اقتصادی، اجتماعی و کالبدی-زیست محیطی رابطه معناداری وجود دارد (000/0p=). برای تحلیل اثرات عملکرد دهیاران در شاخص­های سه­گانه بر توسعه روستایی بخش کونانی از نرم افزار AmosGraphics و معادلات ساختاری استفاده شد و نتایج نشان داد که بیشترین اثرات عملکردی دهیاران مربوط به بعد اجتماعی و سپس ابعاد اقتصادی و کالبدی-زیست محیطی است.

جمع­بندی نتایج ارزیابی عملکرد دهیاران از نظر مردم و بر اساس مدل نگرش ذی­نفعان نشان می­دهد که، دهیاران در توسعه سطح شاخص­های مذکور نسبت به دوره قبل از تشکیل دهیاری تأثیری هر چند کم، اما رو به پیشرفت را از خود نشان داده­اند.

در مورد مدیریت روستایی توسط دهیاریها در منطقه مورد مطالعه باید به ذکر چند مسأله اشاره کرد: از آنجا که دهیاری به­شیوه موجود، در ایران و بخش کونانی (اولین دهیاری منطقه در سال 1383 تأسیس شد) نهادی نوپاست و از ایجاد آن بیش از چند سال نمی­گذرد، موفقیت و یا عدم موفقیت این نهاد تا حدود زیادی بستگی به وجود یا عدم وجود پیش زمینه­ها و ساختارهای مناسب اداری و تشکیلاتی دارد که به علت پشتیبانی نامناسب مدیریت روستایی را با مشکلاتی مواجه می­کند. نکته دیگر که ذکر آن ضروری است، دخالت اعضای شوراها در امر مدیریت روستایی در منطقه مورد مطالعه است که، به علت عدم شفافیت در وظایف محوله به آنها هر یک از این اعضا برای خود سهمی از مدیریت روستا را خواستارند، از این رو دخالت‌هایی که از سوی اعضای شورای اسلامی در حیطه کاری دهیاران اتفاق می­افتد روند کاری این دهیاران را با مشکلاتی مواجه می­سازد. با توجه به مسائل ذکر شده با ارائه چند راهکار در زمینه مدیریت روستایی پیشنهاد می­شود که در هموار کردن راه مدیریت و توسعه روستایی از یکسو و رفاه حال روستاییان از سوی دیگر چاره ساز باشد.

- به منظور بالا بردن کارایی دهیاران در پایداری توسعه روستایی و همچنین به دلیل نوپا بودن دهیاری­ها، آموزش آنان باید یکی از اهداف اساسی این سازمان باشد، که این امر از طریق برگزاری دوره‌های آموزشی کوتاه­مدت و بلند مدت و همچنین تهیه بروشورها و کاتالوگ و کتاب و... امکان پذیر است.

- محدودیت­های منابع مالی دهیاری­ها برای انجام امور محوله، یکی از عوامل اصلی محدودیت­ها و مشکلات در انجام وظایف دهیاری می­باشد. بنابراین در این زمینه دهیاری­ها باید نسبت به مساعدت مالی از طرف دولت، اخذ عوارض در قبال ارائه خدمات عمومی، استفاده از تسهیلات مالی بانک­ها و مشارکت مردمی در جهت برطرف کردن این مشکل اقدام نماید.

- به منظور مدیریت یکپارچه و واحد در سطح روستاها لازم است، تفاهم نامه­های مشترکی با نهادها و سازمانهای درون روستا و خارج از روستا در زمینه هماهنگی و ساماندهی کلیه امور روستا منعقد گردد.

- اکثریت دهیاران منطقه مورد مطالعه دارای سطح تحصیلات مناسب ولی غیر مرتبط با مدیریت روستایی و همچنین عدم تجربه کافی هستند، لذا پیشنهاد می­شود، جهت آگاهی بخشی به دهیاران این منطقه دوره­های آموزشی تخصصی در زمینه مدیریت روستایی برگزار شود و همچنین بروشورها و جزوه­های آموزشی در اختیار آنها گذاشته شود. مشارکت مردم در مدیریت روستایی یکی از محورها و اهداف اساسی در مدیریت روستایی است، متاسفانه در بخش کونانی ساماندهی مناسبی در جهت مشارکت­های مردمی در مدیریت روستایی وجود ندارد. بنابراین لازم است، مشارکت­های مردمی در تمامی مراحل تصمیم­گیری، برنامه­ریزی، اجرا و بهره­برداری مورد تاکید قرار گیرد.

 



[1] - function measurements system

1-   افتخاری، عبدالرضارکن الدین (1389). مدیریت توسعه روستایی، تهران، انتشارات سمت.

2-   افتخاری، رکن الدین و دیگران. (1386). نگرش نو به مدیریت روستایی با تاکید بر نهاده‌های تاثیر گذار. تهران: فصلنامه روستا و توسعه، سال10، شماره 2

3-   چوبچیان، شهلا، خلیل کلانتری، حسین شعبانعلی فمی. (1386). عوامل موثر بر عملکرد دهیارهای استان گیلان، فصلنامه روستا و توسعه، سال 10، شماره2

4-   حاجی خانی، البرز و دیگران. (1389). روش اصلاح شده اندازه­گیری عملکرد با استفاده از منطق فازی، فصلنامه علمی- پژوهشی مطالعات کمی در مدیریت، سال دوم شماره 2

5-   دربان آستانه، علیرضا. (1384). جایگاه مدیریت روستایی در برنامه چهارم، مجله دهیاری، شماره 15.

6-   رضوانی، محمد رضا. (1383). مقدمه‌ای بر برنامه ریزی توسعه روستایی در ایران، چاپ اول، تهران، انتشارات قومس

7-   طالب، مهدی. (1376). مدیریت روستایی در ایران، چاپ دوم، تهران، انتشارات دانشگاه تهران

8-   طالب، مهدی، موسی عنبری. (1375). جامعه شناسی روستایی با تاکید بر ابعاد تغییر و توسعه در جامعه روستایی، انتشارات دانشگاه تهران

9-   فیروزنیا، قدیر، عبدالرضا رکن الدین افتخاری. (1382). جایگاه روستا در فرآیند توسعه ملی از دیدگاه صاحب نظران، انتشارات موسسه توسعه روستایی ایران

10-           قاسمی بادی، حمیدرضا. (1388). تحلیل عملکرد دهیاری‌ها در توسعه روستایی مطالعه موردی: روستاهای بخش امامزاده(بادرود)، شهرستان نطنز، پایان نامه دوره کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران، دانشکده جغرافیا

11-           کازوتاناکا. (1386). مقدمه­ای بر منطق فازی برای کاربردهای عملی، ترجمه دکتر علی وحیدیان کامیاد و حامد رضا طارقیان، انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد.

12-           کلر، جورج، بویو آن سنت کلیر. (1381). تئوری مجموعه­های فازی: اصول و کارکردها، ترجمه دکتر محمد حسین فاضل زرندی، مرکز نشر دانشگاه صنعتی امیرکبیر

13-           مافی، فرزانه. (1387). نظام اعتبارات خرد راهکار عملی توانمندسازی دهکهای پایین درآمدی در پذیرش سهام عدالت، تهران، مجمع تشخیص مصلحت نظام، پژوهشکده تحقیقات استراتژیک.

14-           محمدی، سمیه. (1389). ارزیابی عملکرد دهیاری­ها در توسعه روستایی با استفاده از مدل CAF، مطالعه موردی: شهرستان دهلران، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران به راهنمایی دکتر محمدرضا رضوانی.

15-           مرکز آمار ایران، سرشماری نفوس و مسکن. (1385).

16-           مطیعی لنگرودی، سیدحسن. (1382). برنامه‌ریزی روستایی با تاکید بر ایران، انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد.

17-           نعمتی، مرتضی، سید علی بدری.  1386). ارزیابی نقش کارکردی نظام نوین مدیریت روستایی، مقایسه تطبیقی دهیاری‌های فعال در روستاههای کوچگ و بزرگ مورد گلستان، نشریه پژوهشهای جغرافیایی، شماره 59.

18-           هاشمی، سید سعید. (1390). تبیین نقش نهادهای محلی در توسعه کارآفرینی روستایی: مطالعه موردی: بهاباد استان یزد، رساله دکتری دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران.

19-  Andersen, B., and Jordan, P, 2007, "Setting up a performance Benchmarking Network", The Norwegian University of science and Technology, 2007

20-  Bititci, U.S., Turner, t., and Begemann, c, 2000, "Dynamics of Performance Measurement systems", International Journal of operation & Production Mangement, vol.20.

21-  Kaplan, R.S., and Norton, D.P, 2001,"Transformation the Balanced Scorecard from performance measurement to strategic management: part II", Accounting Horizons, vol.15.

22-  Lohman, C., Fortuin, L., and Wouters, M, 2004, "Designing a performance measurement system: a case study", European Journal of Opertional Research, vol.156

23-  Norton, D.P, 2009, "How a management system helps you cope with a recession", Harvard Business Review.

24-  Schneiderman, A.M, 2006,"Juggling Balanced Scorecard Metrics", available at. http://www.schneiderman.com/The_Art_of_PM/juggling_Metrics/juggling_metrics.htm

25-  Weimer, G., and Seuring, S, 2009, "Performance measurement in business process outsourcing decisions: Insight from four case studies", Strategic Outsourcing Journal, vol.2, "

26-  Holand. J, Burian.M and dixey.l, 2003, Tourism in poor rural areas, diversifying the product and expanding the benefits in rural, paper no12.

27-  Fitzgerald, B., Russo, N. L., & Stolterman, E. (2002). Information systems development: Methods in action. London: McGraw-Hill.

28-  Franz, C. R., & Robey, D. ,1986. Organizational context, user involvement, and the usefulness of information systems. Decision Sciences, 17(3), 329–356.

29-  Puri, Satish K and Sundeep Sahay,2007, Role of ICTs in Participatory Development: An Indian Experience, Information Technology for Development, Vol. 13 (2) 133–160.

30-  Ayuk, E. T. 1997. Adoption of agroforestry technology: The case of live hedges in the Central Plateau of Burkina Faso. Agricultural Systems, 54, 189-206.

31-  Azizi Khalkheili, T. & Zamani, G. H. 2009. Farmer participation in irrigation management: The case of Doroodzan Dam Irrigation Network, Iran. Agric. Water Manage., 96, 859-865.

32-  Kosoy, N., Corbera, E. & Brown, K. 2008. Participation in payments for ecosystem services: Case studies from the Lacandon rainforest, Mexico. Geoforum, 39, 2073-2083.

33-  Knowler, D. & Bradshaw, B. 2007. Farmers' adoption of conservation agriculture: A review and synthesis of recent research. Food Policy, 32, 25-48.

34-  Langpap, C. 2004. Conservation incentives programs for endangered species: An analysis of landowner participation. Land Economics, 80, 375.

35-  Pagiola, S., Rios, A. R. & Arcenas, A. 2007. Poor household participation in payments for environmental services: Lessons from the silvopastoral project in Quindío, Colombia. Munich, Germany:University Library of Munich, MPRA Paper 4794.

36-  Zbinden, S. & Lee, D. R. 2005. Paying for Environmental Services: An Analysis of Participation in Costa Rica's PSA Program. World Development, 33, 255-272.

37-  Yiridoe, E. K., Atari, D. O. A., Gordon, R. & Smale, S. 2010. Factors influencing participation in the Nova Scotia Environmental Farm Plan Program. Land Use Policy, 27, 1097-1106.

38-  Wauters, E., Bielders, C., Poesen, J., Govers, G. & Mathijs, E. 2010. Adoption of soil conservation practices in Belgium: An examination of the theory of planned behaviour in the agri-environmental domain. Land Use Policy, 27, 86-94.

39-  Mullan, K. & Kontoleon, A. 2009. Participation in Payments for Ecosystem Services programmes in developing countries: The Chinese Sloping Land Conversion Programme. Environmental Economy and Policy Research Working Papers.

40-  Ashely. C. and maxwells, 2001. Rethinking Rural development, development policy review,.

41-  Lowe, et al, 1999. "Participation in rural Development," center for rural economy.